گوتار

ئەمەریکا چ بۆ کوردان ل پشت پەردێ ڤەشارتییە؟

حکمت زێوکى
04-12-2012

 
پرسگرێکا کوردان یا بوویە بەنیشتێ دەڤێ پرانییا ولاتێن ئەقلیمی تایبەتی پرسگرێکا کوردێن عیراقێ، بێ گومان کوردێن عیراقێ چەندین شۆرەش و سەرهلدان ل دژی حکوومەتێن ئێک ل دویف ئێکێن عیراقێ کرینە هەیا کو ئەڤ رەوشا نها هاتییە د رۆژەڤێدا، کو نها کورد ل هەرێما کوردستانا عیراقێ خودان هەرێم و پەرلەمان و حکوومەتن، لێ دوژمنێ دوهی نابیتە دوستێ ئیرۆ، هەروەکو چەوا سیاسەتا ئەمەریکا یا بنەجهە و نەگهۆرە ئەڤجا کیژان سەرۆک بێت و کیژان بچیت یانژى هەر پارتا دەسهەلاتێ وەربگریت، سیاسەتا وان هەر ئێکە، بو نموونە ئەڤە ژ سالا 1962 وەرە ئەمەریکا دوورپێچ ل سەر کوبا سەپاندییە و هەیا نها چەند سەرۆک هاتینە گوهارتن هەر ئەو دوورپێچ ل سەر مایە، ئەڤجا حکومەتێن عیراقێژی کۆمونیست حوکمدار بن یا بەعسی یان ئیسلامی، سیاسەتا وان هەمبەری کوردان یا نەگهورە.
ب درێژاهییا دیرۆکا دەولەتا عیراقێ تەڤ حکوومەتان شەڕێ کوردان کریە و نەهێلایە سەرێ خوە ژ کەڤلوژانکێ خوە بینتە دەرێ هەیاکو پشتى رژێما بەعس و پرۆسەیا دیمۆکراسییا عیراقێژى، کو حکوومەتەکا هەلبژارتی وەکو دبێژن ب ئاوایەکێ دیمۆکراسی هاتییە ل سەر حوکمى، لێ مخابن ڤێ جارێژی کورد یێ دئێنە خاپاندن بەلێ ب ئاوایەکێ مودێرن و ب نەرمی و ب ناڤێ دیمۆکراسیێ، هەروەها گومان نینە کو هەر جار ولاتەکێ زلهێز ژ بەر بەرژەوەندیێن خوە پاڵدەرێن حکوومەتێن عیراقێ بووینە.
پشتى کو سالا 1927 پەترۆل ل باژارێ کەرکووکێ ئەشکەرە بووى هەڤڕکیێن حکوومەتێن عیراقێ دگەل کوردان دەست پێ کریە، ب دیتنا من ژ دەستپێکا شۆرەشێن کوردى و هەیا نها چ دەلیڤێن خوەش و زێرین مینا ڤێ دەلیڤا پشتى ژناڤچوونا رژێما بەعس نەهاتینە د رۆژەڤێدا، چونکى عیراق ب دارودەستەکێ دن هاتە د مەیدانا سیاسیدا کو د رەوشەکا ئالۆز و لاوازدا دەرباز دبوو، لێ دیسان مە کوردان مفا ژ وێ دەلیڤا زێرین نەدیت ئەو ژی هەر بسەدەما سیاسەتا ئەمەریکا بوو.
ژ پرۆسەیا ئازادییا عیراقێ وەرە چەندین بڕیار ل سەر رەوشا کەرکووکێ هاتینە دەرکرن ژ وانا مادێ (58)ێ و پاشان مادێ (140)ێ، و مینا یا دیار، پێتڤی بوو مادێ (140)ێ ب (3) قوناغان هاتبایە بجیکرن لێ مخابن چ قوناغ ب دروستى نەهاتنە بجیکرن، ئەڤ لیژنە هات و یا دن چوو و رۆژ بۆ رۆژێ پرسگرێکا کوردان ل سەر کەرکووکێ ئالوزتر دبە، ب دیتنا من پرسگرێک مەزنترە ژ وێ یەکێ کو ئەم هزر دکەین، چونکى ئەم ب ئاوایەکێ عاتفی و ب درویشمان رەفتارێ دگەل پرسگرێکا هان دکەین، لێ ئەمەریکا هەر وێ دکە و وێ بمە ددە کرن کو ئەو دخوازیت و د بەرژەوەندییا وێدا بیت.
هەرجارەکێ تشتەکێ نوى دێ ئینتە د رۆژەڤێدا کو کوردان پێڤە مژویل بکەت داکو پرسا کەرکووکێ ژ بیر بکەن، جار دێ راپورتێن ل سەر مافێن مرۆڤی ئازرینن یان توندوتیژیێن ل دژی ژنان یان رەوشا زیندانییان ئەڤە ژ ئالییەکی ڤە، ژ ئالییەکێ دنڤە رۆناهییا کەسک ددە نوری مالکی کو هنەک ئاخفتنان بکەت یان ژی هنەک کریاران بۆ نموونە دەمەکی پرسا کەرکووکێ یا گەرم و گۆر بوو و کورد پێڤە دمژویل بوون ، مالکی ئیعاز دا هێزێن سوپایێ عیراقێ بچنە د ناڤ باژارێ خانەقینێدا، ئەڤجا جادا تەڤ کوردستانی ب وێ پرسێڤە مژویل بوو هەیاکو پرسا کەرکووکێ ژبیر کرى……..هتد.
پێتڤییە ئەم بزانین ئەمەریکا هەر ئەمەریکا رێککەتنناما جەزائیرێ و چەندین رێککەتننامێن دییە، راستە لادانا رژێما چوویی ل سەر دەستێ ئەمەریکا بوو لێ ئەگەر بەرژەوەندییا وێ تێدا نەبایە ب هیچ ئاوایەکی ئەڤە نە دکر، بو نموونە دەمێ رژێما عیراقێ چەکێ کیمیاوی ل دژى کوردان ب کار ئانی بەری تەڤ ولاتێن دونیایێ ئەمەریکا گوت نەخێر عیراقێ چەکێ کیمیاوى بکار نە ئانییە ئەڤە چونکى بەرژەوەندییا وێ وەها دخواست، لەورا پێتڤییە ئەم بزانین کو لادانا رژێما بەعس نە ل سەر خاترا بیبلکا چاڤێن کوردان بوویە، لێ تنێ بەرژەوەندییا وێ وەها دخوازە، لەورا دبێژم ئاستەنگا سەرەکی و هەری مەزنا کەرکووکێ ئەمەریکایە چونکى دکارە د نێڤبەرا شەڤ و رۆژاندا چارەسەر بکە و ئەز دوێ باوەریێدامە ئەمەریکا تشتەکێ مەزنتر بۆکوردان ل پشت پەردێ ڤەشارتییە.

بابه‌تێن په‌یوه‌ندی دار

زر الذهاب إلى الأعلى
إغلاق