رۆژه‌ڤ

پاره‌وه‌ر و په‌رله‌مانته‌ر

د. شه‌عبان مزوری
لگه‌ل هه‌ر خوله‌كا نیا په‌رله‌مانێ هه‌رێما كوردستانا عیراقێ موچێ په‌رله‌مانته‌را دبیته‌ رۆژه‌ڤ و نه‌رازیبون تێنه‌ نیشان دان لسه‌ر ئاستێن جودایێن ده‌نگده‌رێن ساویلكه‌ تا دگه‌هیته‌ نڤیسه‌رێن ده‌هۆل قوت و زۆرنابێژێن ده‌ستهه‌لاتێ. بو من جهێ سه‌رسورمانێ یه‌ كانێ كه‌نگی ئه‌ڤ پرسه‌ وێ بداوی ببه‌، لێ وه‌سا خویایه‌ هه‌ر خوله‌كا په‌رله‌مانی وێ خه‌لكێ بو ده‌مه‌كێ بڤێ پرسا چڤێل ڤه‌ مژویل بكه‌ت. دیاره‌ تا رادده‌كێ ده‌نگده‌ری ژی پێخوه‌شه‌ هنده‌ك ژ رۆژێن خوه‌یێن بێ مفا بڤێ گه‌نگه‌شێ ده‌رباسكه‌ت.
روسا گوتنه‌ك جوان هه‌یه‌ لسه‌ر پێچێبونێن مروڤی كو دبێژه‌ ( مروڤ ژ به‌ژنا خوه‌ بلندتر نافره‌ ). بلا ئه‌م لگه‌ل خوه‌ راستبێژبین، گه‌لو ئه‌م تشته‌ك ژ په‌رله‌مانتاریێ دوزانین، گه‌لو په‌رله‌مانتارێن مه‌ مه‌رجێن په‌رله‌مانتار بونێ هه‌نه‌؟ ئه‌گه‌ر مه‌ په‌رله‌مانته‌ر و په‌رله‌مان وه‌ك وه‌لاته‌ك نورمال هه‌با مادبو هه‌رده‌م كێشا په‌رله‌مانتارێن مه‌ پرسا موچێ وان با؟ په‌له‌مانتار دڤێت خوه‌دی دونیابینیه‌ك و پرۆژه‌ك هزری تایبه‌ت بیت یانژی خوه‌دی دیتنه‌ك بیت چه‌وانی پاره‌ك مه‌زن بده‌ست بخیت؟
بباوه‌ریا من هه‌رده‌ما ده‌ما مه‌ كاری به‌رسڤا ڤان پرسێن ژور بده‌ین دێ بئاسانی ڤان كێشا چاره‌سه‌ركه‌ین. د ره‌وشه‌ك ته‌ندوروست دا كه‌سێن كارێ سیاسه‌تێ دكه‌ن خوه‌دی هزرن و كاردكه‌ن لسه‌ر هنده‌ك پرسێن كو بدیتنا وان ژبو پێشخستنا جڤاكێ پێویستی بچاره‌سه‌ریێ هه‌یه‌. ئه‌ڤ جوره‌ كه‌سه‌ چالاكانه‌ دكه‌ڤنه‌ ناڤا ژیانا سیاسی و خوه‌ نێزیك دكه‌ن ژ پارت و رێكخستنێن جهێ هزروبیرێن دناڤدا دبینن، كو وێ سازیا سیاسی بكاربینن ژبو بكارن هزروبیرێن خوه‌ لناڤا گه‌ل به‌لاڤ كه‌ن و هه‌رچی بكارن بخن ژیان. له‌وما ئه‌ڤ جوره‌ كه‌سه‌ هه‌ولدده‌ن بكه‌ڤن په‌رله‌مانی وه‌ك ماسترین ده‌ستهه‌لاتا راسته‌وخوه‌ نوینه‌راتیا گه‌ل دكه‌ت.
په‌رله‌مانتارێ سه‌ركه‌فتی ئه‌وه‌ یێ كو لگه‌ل گروپا خوه‌ كار دكه‌ت ژبو سه‌ركه‌فتنا پروگرامێ سه‌ره‌كیێ وێ گروپێ لێ لهه‌مان ده‌م دڤێت دناڤا وێ گروپێ هه‌می شیانێت خوه‌ بخیت كار ژبو ماكسیموم هزر و پلانێن خوه‌یێن كه‌ساتی دناڤا گروپێدا بچه‌سپینیت، ئه‌گه‌ر نه‌ پێچه‌وانه‌ په‌رله‌مانته‌ر دناڤا گروپا خوه‌دا ره‌نگ و ده‌نگێ خوه‌ ژ ده‌ست دده‌ت، لوێ ده‌مێ هه‌بون و نه‌بونا وی وه‌ك هه‌ڤه‌.
لزۆربه‌ی وه‌لاتێن جیهانێ په‌رله‌مانته‌ر هه‌لگرێ هزره‌كێ یه‌ و خوه‌دی په‌یامه‌، زۆر ژوان مالدارن یانژی خوه‌دی كارێن به‌رچاڤن و داهاته‌ك باش هه‌یه‌ لێ ئاسایی یه‌ كو ده‌ستبه‌رداری به‌شه‌ك ژ داهاتێ خوه‌ ببیت ژبو گه‌هاندنا ڤێ په‌یامێ. لڤێره‌ بێ دو دلانه‌ دبێژم كو پرانیا په‌رله‌مانتارێن هه‌رێما كوردستانێ شانازی دكه‌ن كو ده‌رچویێن قوتابخانێن بێ پێنوس، ده‌فته‌ر و په‌رتوكن، ئه‌م هه‌می دوزانین ڤان جامێران ژده‌رڤه‌ی به‌ریكا خوه‌ هیچ به‌رنامه‌ نه‌بویه‌ لهه‌لبژارتنا كو ئه‌ڤرو خه‌لكانه‌ك گازندێ ژوان بكه‌ت. ئه‌‌ز به‌ره‌ڤانیێ ژ خانه‌نشینیا په‌رله‌مه‌نتار و وه‌زیرا ناكه‌م ئه‌وێن بو یه‌ك سالژی كاركربن. لێ سه‌ركرده، ئه‌ندام مه‌كته‌ب سیاسی و ئه‌ندامێن سه‌ركردایه‌تیا پرانیا پارتێن باشور ئه‌گه‌ر موچێ خانه‌نشینی یانژی موچێ تالانی نه‌بیت نكارن بو یه‌ك هه‌فته‌ نانێ خوه‌ په‌یداكه‌ن. جڤاكه‌ك پرانیا پێشه‌نگیا وێ ساویلكه‌ و نه‌خوه‌نده‌ڤابن هه‌ژی وێ ره‌وشێ یه‌ یا تێدا ده‌رباسدبیت.
ئه‌م خوه‌دانێن ڤی په‌رله‌مانی و ڤان جوره‌ په‌رله‌مانتاراینه‌ له‌وما ئه‌م نوزانین كه‌نگی پشویه‌، كه‌نگی خوه‌ندن ده‌ستپێدكه‌، كه‌نگی كاره‌ب تێت، كه‌نگی موچه‌ چو ( به‌ره‌ف كویژان به‌ریكێ چو )، بكورتی و بكوردی ئه‌م نوزانین كه‌نگی په‌رله‌مان تێ گرتن، كه‌نگی تێ ڤه‌كرن، بفه‌رمانا كێ و ژبه‌ر چی.

بابه‌تێن په‌یوه‌ندی دار

زر الذهاب إلى الأعلى
إغلاق