باشورێ كوردستانێ بێ بریارده‌ر دكاره‌ روله‌ك هه‌به‌؟

د. شه‌عبان مزوری
بدیتنا من وه‌ك هه‌رده‌م پرانیا خه‌لكه‌ مه‌یێ خوه‌ ب شاره‌زا و ئوپوزسیون ناسدكه‌ جاره‌ك دن مژویلی تشتێن بێ مفا و توره‌هاتن. بێژه‌ هه‌ما هه‌می تورێن كومه‌لایه‌تی ئه‌ڤرو پرسا راكرنا مه‌رجێ هه‌بونا برواناما خواندنا بالا بو پوستێ سه‌روكێ هه‌رێمێ ببو روژه‌ڤا هه‌را گه‌رم، كو لهنده‌ك پێنوس و گه‌وریا ئاگر دباری. ئه‌ڤه‌ژی ئه‌گه‌ر تشته‌كی راگه‌هینه‌ بباوه‌ریا من ته‌نها نیشانا ساویلكیا مه‌یه‌. گه‌له‌ك كه‌س دڤێت بزانن سه‌رده‌ما ئه‌فلاتۆن و هه‌ڤجوره‌ فه‌یله‌سوفا‌، یانژی وه‌ك موسلمان دبێژن مه‌لێن دوازده‌ زانست نه‌مایه‌.
به‌رێزان ژبو هه‌ر پۆسته‌ك پولیتیكی ( سیاسی ) مه‌رج نینه‌ به‌ربژێر خوه‌دی خواندنه‌ك پر بلند بیت، لێ مه‌رجه‌ پێكهاتێن رێبه‌ریێ هه‌بن. بملیونا كه‌سێن خوه‌دی بروانامێن به‌رز هه‌نه‌، كه‌سێن بسپورن، زانا و ئاڤانه‌ دبوارێ خوه‌دا لێ نه‌ ڕێبه‌رن، به‌شه‌ك ژوان بوینه‌ رێبه‌ر و شكه‌س ئینایه‌ و به‌شا هه‌را مه‌زن ژوان بو یه‌ك سكوند ( چركه‌ ) هزرناكه‌ن ببنه‌ رێبه‌ر، چونكه‌ بو وان كارێ وان كو بسپورن دواره‌كیدا ژ هه‌می پوسته‌كێ پولیتیكی پیرۆزتره‌.
ڤان سه‌ركرده‌، وه‌زیر و رێڤه‌به‌رێن ئاستێن جودا لوه‌لاتێن پێشكه‌فتی هویچ ده‌مه‌كی كه‌سێن هه‌رێن زانا و خوه‌دی باوه‌رنامێن هه‌رێن بلند نه‌ بوینه‌ و نینن. بموخابنیڤه‌ دبێژم ئه‌م خوه‌دی تێروانینه‌ك بڤی ره‌نگی بوین، له‌وما ئه‌وێن ئه‌م دبێژین خوه‌دی بروانامه‌ و زانستن مژویلی هندێ نه‌ پوسته‌ك پولیتیكی بده‌ست بێخن شوینا مژویلی كارێ خوه‌ ببن و زانستا خوه‌ بخن كار ژبو پێشخستنا وه‌لاتێ خوه‌، لڤێره‌ بێ دودل دبێژم ئه‌ڤه‌ ئه‌گه‌را هه‌را سه‌ره‌كیا پاشكه‌فتنا باشورێ كوردستانێ یه‌ و وه‌لاتێن هه‌ڤ شێوه‌یێ وێ.
ئه‌م ڤه‌گه‌رین سه‌ر ناڤ و نیشانێن بابه‌تێ خوه‌، ته‌ماشه‌كرنه‌ك هه‌را بله‌ز ژی بیت و بباوه‌ریا من پێویستی زانینه‌ك مه‌زن ناكه‌ت بو ره‌وشا سه‌ركردایه‌تیا باشور لڤان چوار سالێن بێت ژ سه‌قه‌ت بونێ به‌ره‌ف بێ بریارده‌ربونێ دچه‌، ئه‌ڤه‌ دده‌مه‌كیدا كو هه‌رێما رۆژهه‌لاتا ناڤین به‌ره‌ف ره‌وشه‌ك دچه‌ كو بریارێن چاره‌نوساز گه‌له‌ك جاران چه‌ند سكوند دێ موله‌ت هه‌بیت ئه‌گه‌ر نه‌ دێ پاشڤه‌مینی ژ هه‌ڤالا. ئه‌م ل ره‌وشه‌كێینه‌ هه‌یا سه‌ركردایه‌تیا بریارده‌را كوردی هزر بكه‌ت ، خه‌لكێ دن بریارێن خوه‌ خستینه‌ كار.
وه‌ك ئه‌م هه‌می دوزانین ژ ١٩٩٢هه‌یا ٢٠٠٥ مه‌ ره‌وشه‌ك وه‌ك ئه‌ڤرو هه‌بو كو بو ئه‌گه‌را هه‌می كاره‌ساتێن ئه‌م ژ نێزیك ناسدكه‌ین لباشورێ كوردستانێ. هه‌ردو كه‌سێن بریارده‌ر ل باشورێ كوردستانێ جه‌لال تاله‌بانی و مه‌سعود بارزانی هویچ پوستێن فه‌رمی نه‌بون دناڤ ده‌ستهه‌لاتێ دا، به‌لكو چانته‌ هه‌لگرێن هه‌ردویان بون پوستێن فه‌رمی هه‌ین، چانته‌هه‌لگر ژی ل سیسته‌مێن خێله‌كیدا نكارن هویچ بریارا بده‌ن، به‌لكو ژبو بچوكترین پرس دڤێت ڤه‌گه‌رن دیوانخانا ئاغای. پشتی سالا ٢٠٠٥ جه‌لال تاله‌بانی بو سه‌روكێ عیراقێ و مه‌سعود بارزانی بو سه‌روكێ هه‌رێمێ تا رادده‌كێ بریار ئاسانتر كر هه‌رچه‌نده‌ ڤان هه‌ردو جامێرا گه‌له‌ك جاران یه‌كتر خستینه‌ ره‌وشه‌ن نه‌خوازیار ژبه‌ر بریارێن ته‌كلایانه‌ لێ دیسان بباوه‌ریا من ره‌وش باشتر لێهات ژ سه‌رده‌ما هوكمه‌تا ١٠٠% چانته‌هه‌لگرا. هه‌ركه‌سێ ژ ده‌رڤه‌ی هه‌رێمێ سه‌ردانا هه‌رێمێ كربا یان به‌غدا بكه‌سێن خوه‌دی پوستێن فه‌رمی د رونشتن و ئاسان بو بو وانژی زوترین ده‌م هه‌لویستێ كوردا ناسبكه‌ن لسه‌ر پرسێن جودا.
ئه‌ڤرو بو نمونه‌ ئه‌گه‌ر كه‌سه‌ك سه‌ره‌دانا هه‌رێمێ بكه‌ت و ب مه‌سعود بارزانی را یانژی پاڤل تاله‌بانیرا كو بباوه‌ریا من وێ ببه‌ سكرێتێرێ گشتیێ یه‌نه‌كێ وه‌ك بابو خوه‌، پرانیا مه‌ وه‌ك سه‌رده‌مێن پێشی دێ پرسن ئه‌ڤ كه‌سه‌ بناڤێ كێ لگه‌ل خه‌لكێ دن دان و ستاندنێ دكه‌ن. باشترین نمونه‌ ده‌ما مه‌سعود بارزانی سه‌ره‌دانا ئوردن كری گه‌له‌كه‌ كه‌سان پرس كرن چه‌وا دبه‌ سه‌روكێ پارته‌كێ پێشیا نونه‌رێن هوكمه‌تێ بكه‌ڤه‌، یانژی گه‌لو دبیت كه‌سه‌ك نه‌ فه‌رمی لسه‌ر ناڤێ هه‌رێمێ باخڤیت. هه‌ر پارته‌كێ یانژی رێكخستنه‌كێ سه‌روكێ خوه‌ هه‌یه‌، پارتا وی چه‌ند مه‌زن به‌ دیسان مافێ هندێ ناده‌تێ لسه‌ر ناڤێ گه‌لێ هه‌رێمێ یه‌ك كار یان گوتار ئه‌نجام بده‌.
نه‌ سه‌روك هه‌رێمێ بێت و نه‌ سه‌روكێ هوكمه‌تێ بریارده‌رن دناڤ په‌ده‌كێ دا، بریارده‌ر مه‌سعود بارزانیه‌، هه‌روه‌سا‌ سه‌روكێ په‌رله‌نامی و هه‌می جێگرێن هه‌رسێ ده‌ستهه‌لاتا نه‌ بریارده‌رن. من ئاماژه‌ كه‌ر كو بریارا مه‌ یا سه‌قه‌ت ڤان سالێن دوماهیێ چونكی ته‌نها كه‌سێ بریارده‌ر دناڤ هه‌می چه‌مكێن ده‌ستهه‌لاتێدامه‌سعود بارزانی بو، راشكاوانه‌ دبێژن ده‌ستهه‌لاتداریا سه‌قه‌ت یا بریارده‌ر گه‌له‌ك باشتره ژ ده‌ستهه‌لاتداریا چانته‌هه‌لگرا.
ئه‌ز یه‌ك ژوان كه‌سا بوم كو نه دخواست هویچ پۆسته‌كێ هه‌رێمێ بێت گرێدان بده‌مه‌ك سنورداركری چونكه‌ ئه‌م دڤێت راست گو بین دگه‌ل خوه‌، هه‌یا سه‌روكێ هه‌ر هێزه‌كێ ژیان بكه‌ت بو كه‌سێ دن نینه‌ جهێ وی بگریت‌. دلێ من پر دخواست كو مه‌سعود بارزانی وه‌ك سه‌روكێ روسیا پوتین كربا، ڤان چوار سالا سه‌روكێ هوكمه‌تێ با و نێچیرڤان سه‌روكێ هه‌رێمێبا، وێ ده‌مێ كوسره‌ت ره‌سول ژی ژ ده‌ستهه‌لاتا فه‌رمی ده‌ر نه ‌دكه‌فت و كربا مه‌رج كو سه‌روكێن هه‌می لایه‌نا دڤێت به‌شداری ده‌ستهه‌لاتێ بن. كه‌سێ دخوه‌را نه‌بینه‌ دناڤا ده‌ستهه‌لاتێدا كاركه‌ هه‌ژی رێبه‌ریا پارتیا خوه‌ژی نینه‌.
من بخوه‌ گومان نینه‌ كو ره‌وشا هه‌رێمێ بگشتی باشنابیت د هویچ واره‌كیدا هه‌یا بریارده‌ر دناڤا هه‌می هێزانده‌ جهێن خوه‌ لناڤ چه‌مكێن جودایێن ده‌ستهه‌لاتێ نه‌كه‌ن، هه‌ر لایه‌ن لدویف هێزا خوه‌. په‌رله‌مانێ كوردستانێ كارا نابیت هه‌یا جهێ چانته‌هه‌لگرا بیت. هه‌رده‌ما خه‌لكێ مه‌ دیت سه‌روك هێز و ئه‌ندامێن سه‌ركردایه‌تیا وان یێن رێزا پێشین به‌شداری ده‌ستهه‌لاتێ بون وێ ده‌مێ ئارامی، ئاڤاهی و خوه‌شگوزه‌رانی دێ بنه‌ سه‌رئه‌نجامه‌كا سوروشتی.‌

‎لدور Malame

Check Also

بایكوتا به‌رهه‌مێ نه‌یارا سه‌رخوه‌بونه‌

د. شه‌عبان مزوری بهێرشكرنا ده‌وله‌تا تورك و هه‌ڤالبه‌ندێن وێ ژ هه‌می رێكخستنێن ته‌روریستیێن ئیسلامی بپێشه‌نگیا …


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.