لبن هیچ پاساوه‌كی نابیت به‌ره‌ڤانی ژ بێ ره‌وشتیێ بێت كرن

د.شه‌عبان مزوری
هه‌لبه‌ت به‌ره‌ڤانی كرن و په‌رده‌پوشكرنا كریارێن چه‌وتێن هنده‌ك كه‌سێن كو تێكه‌لی مروڤی بخوینێ، نه‌ژادی، بیروباوه‌را بدرێژیا مروڤاتیا هه‌بویه‌ و دێ به‌رده‌وام بیت، لێ پرس ئه‌ڤه‌یه‌ كو ئایا ئه‌ڤه‌ ره‌وشه‌ك ته‌ندورسته‌ یان نه‌؟ ئایا دبیت مروڤ پشتگیریا زۆرداری، دره‌وینی، گه‌نده‌لی، دزی، تالانكه‌ری ………هتد ژ ره‌وشتێن چه‌وت بكه‌ت؟ ئایا ئه‌ڤه‌ نه‌ ماسترین ئاسته‌نگه‌ د رێكا دادپه‌روه‌ریێ دا؟
به‌ره‌ڤانی كرن ژ ره‌وشتێن كو سه‌رئه‌نجاما وان زیانبه‌خش بیت بو هنده‌ك كه‌سێن دن بخوه‌ دبیته‌ ئاسایی كرنا ڤان ره‌وشتا و به‌لاڤكرنا سته‌مكاریێ. بێ كو ئه‌م هه‌می هزرا خوه‌ بكه‌ین كو هه‌ركه‌س ژمه‌ ل دوماهیێ دێ بیته‌ قوربانیا ڤان كه‌سان كێماسی جاره‌كێ ئه‌گه‌ر نه‌ بسه‌دان جارا. ئه‌وا ئه‌م دبێژین دڤێت ئه‌م پشتا هه‌ڤدو نه‌ به‌ر‌ده‌ین هه‌مبه‌ر كه‌سێن دن چ بچاكی بیت یان بخرابی پشتا لمه‌ شكاندی و بویه‌ رێگر دگه‌شه‌پێدانا جڤاكه‌ك ساخله‌م و دادپه‌روه‌ر. خه‌لكێ مه‌ هه‌می گازنده‌ دكه‌ت كو هه‌ر چی ده‌م ده‌رباس دبه‌ بێ دلوڤانی، زكره‌شی و بێ دادپه‌روه‌ری به‌لاڤ دبه‌، لێ خه‌لكه‌ باوه‌ر ناكه‌م یه‌ك سێكوند ( سانیه‌ ) هزرا خوه‌ كربیت كانێ بوچی ئه‌ڤ ره‌وشه‌ هاته‌ پێش؟
هه‌رده‌ما مه‌ خوه‌ خسته‌ جهێ قوربانێ هه‌ر ره‌نگه‌ تاوانه‌كێ وێ ده‌مێ ئه‌م دێ كارین بن ئاشێ جڤاكا ماكسیموم دادپه‌روه‌ری ئاڤاكین. پشت گرتن و بهره‌ڤانی كرن ژ تاوانكه‌را بهه‌می ره‌وشتێن خه‌لكێن جودایێن سه‌ر رویێ زه‌مینی ( عه‌ردی ) بده‌شداریا تاوانێ تێ ناڤكرن. لڤێره‌ ئه‌گه‌ر ئه‌م ژ تێروانینه‌ك ئولی ته‌ماشه‌كه‌ین دێ بینین هه‌می ئول ته‌كه‌ز لسه‌ر سزادانا تاوانبارا دكه‌ن و باوه‌رمه‌ندێ خوه‌ هاندده‌ن كو به‌ره‌ڤانی یانژی هه‌یا چاڤنقاندن ژ تاوانێ گوننه‌هه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌م ژ تێروانینه‌ك كۆمه‌لایه‌تی ته‌ماشه‌ی ڤێ دیاردێ بكه‌ین، دێ بینین تاوانبار كه‌سه‌ك شه‌رمزار هه‌یا ئه‌گه‌ر ئه‌ڤ تشته‌ نه‌یێت بناڤ كرن‌ بره‌نگه‌ك ڤه‌كه‌ری ژبه‌ر هنده‌ك ره‌وشتێن چه‌وتێن كۆمه‌لگه‌هێن پاشكه‌فتی. ل وه‌لاتێن ئازاد سالانه‌ خه‌لك تێن دادگه‌ كرن ژبه‌ر دزیێ، گه‌نده‌لیه‌، بكار ئانینا پوسته‌ خوه‌ ژبو هنده‌ك داخوازێن خوه‌یێن كه‌سوكی، …..هتد. من خه‌لكانه‌ك دیتیه‌ ل ئه‌وروپا كه‌سێن نێزیكێن وی هاتینه‌ دادگا كرن ژبه‌ر هنده‌ك تاوانه‌، لێ ڤان كه‌سان نه‌ ته‌نها به‌ره‌ڤانی نه‌ كریه‌، به‌لكو به‌ره‌ڤاژی هندێ ده‌سخوه‌شی ژی ل وان ده‌زگه‌هێن به‌رپرس كریه‌.
وه‌ك ئه‌م هه‌می دوزانین به‌ریا چه‌ند رۆژا نه‌جمه‌ددین كه‌ریم هاتیه‌ ده‌سته‌سه‌ركرن ژ لایێ پولیسێن لوبنانیڤه‌ لسه‌ر داخوازا هوكمه‌تا عیراقی ب تاوانا گه‌نده‌لیێ و بكار ئانینا پوستێ خوه‌ ژبو هنده‌ك به‌رژه‌وه‌ندیێن كه‌سوكی. چه‌وا ئه‌ڤ نوچه‌ راسته‌ و كه‌س ژمه‌ گومان لده‌ف نه‌ما لسه‌ر ڤێ چه‌ندێ بهه‌مان هێز و راددێ ئه‌م دزانین كو ئه‌ڤ تاوانه‌ بێ بنه‌ما نینه‌، ژبه‌ر ڤێ چه‌ندێ دڤێت ئه‌م كه‌سێن داخوازا دادپه‌روه‌ریێ دكه‌ین، دخوازین تاوانبار بێن سزادان و مالێ تالانكری ڤه‌گه‌ریت بو جهێ خوه‌یێ دوروست، دڤێت ده‌ستخوه‌شیێ ل هوكمه‌تا عیراقێ بكه‌ین لسه‌ر ڤی كاری.
ئه‌ڤ كه‌سێ ژێرا دبێژن نه‌جمه‌ددین كه‌ریم هه‌یا رۆژا یه‌نه‌كه‌ بو و لدوف خواسته‌ك و به‌رژه‌وه‌ندیێن په‌ده‌كێ كار نه‌دكر، بو مه‌سعود بارزانی نه‌یارێ ژماره‌ یه‌ك نه‌ك ل كه‌ركوك به‌لكو ل هه‌می عیراقێ، له‌وما وێ ده‌مێ كه‌نالێن راگه‌یاندنێ یێن سه‌ر بپه‌ده‌كێ ڤه‌ لپرانیا دیدارێن رۆژنامه‌ڤانی دخواستن نه‌جمه‌ددین كه‌ریم كرێت بكه‌ن هه‌مبه‌ر خه‌لكێ ژ ئالیه‌كیڤه‌ و ژ ئالیه‌كێ دنڤه‌ دوسیێن گه‌نده‌لیێن نه‌جمه‌ددین كه‌ریم بده‌ت ده‌سته‌یا ده‌ستپاكیا عیراقێ ژبو لدویفچونا به‌لگه‌یێن هاشا نه‌هه‌لگرێن نه‌جمه‌ددین كه‌ریم. لبیرا مه‌ هه‌میایه‌ ده‌مه‌ هه‌لبژارتنێن ٢٠١٤ كه‌ده‌په‌ خوه‌ ژ لیستا كوردیا كه‌ركوك ڤه‌كێشا چونكی نه‌جمه‌ددین ژ لایێ یه‌نه‌كێ ڤه‌ وه‌ك سه‌روك لیست هاتبو بناڤ كرن. باش ته‌ بیرا من ده‌ما مه‌له‌ به‌ختیار وه‌ك به‌رسڤ بو په‌ده‌كێ گوت ( هنده‌ك دخوازن شكه‌ست خوارێن خوه‌ لسه‌ر مه‌ سه‌پینن و داخواز دكه‌ن ئه‌م سه‌ركه‌فتیێن خوه‌ ژكار لاده‌ین ).
پشتی هاتنا داعش و ده‌ستدانا سه‌ر به‌شه‌ك ژبیرێن نه‌فتێ یێن كه‌ركوك، په‌ده‌كێ زانی بێی نه‌جمه‌ددین كه‌ریم تالانكرنا نه‌فتا كه‌ركوك ئه‌گه‌ر نه‌ ئه‌سته‌م بیت دێ زۆر بئالۆزی بیت، له‌وما په‌ده‌كه‌ خوه‌ ژ نه‌جمه‌ددین نێزیكر و هێدی هێدی ئانی بنكه‌فشه‌ خوه‌، لڤێره‌ نه‌جمه‌ددین كه‌ریم ژی بباوه‌ریا من پوشمانی گرژیا سالێن به‌رێ بو لگه‌ل په‌ده‌كێ و شه‌خسێ مه‌سود بارزانی، چونكه‌ بباوه‌ریا من نه‌جمه‌ددین بده‌ستڤه‌ ئانینا بملیونا دولارا بئاسانی دیت په‌ده‌كه‌ بو وی گه‌له‌ك باشتره‌ و مه‌سود بارزانی وێ بكاره‌ وی بپارێزه‌ ده‌ما پێویست، پێچه‌وانه‌ی یه‌نه‌كێ هه‌یا نه‌جمه‌ددین ده‌ڤێ یه‌كی پر دكه‌ گه‌له‌ك ده‌ڤێن دن به‌ش دبن.

ئه‌ڤرو ره‌وش ژ بێ ره‌وشتیا ره‌وشا سیاسی لباشورێ كوردستانێ سه‌ر و بن هاتیه‌ گوهارتن. ئه‌و نه‌جمه‌ددینێ مه‌لا به‌ختیار بكه‌سه‌ك سه‌ركه‌فتی ناڤدبر ئه‌ڤرو یه‌نه‌كه‌ به‌لگێن گه‌نده‌لیا وی رۆژانه‌ ده‌ردخه‌ راسته‌و خوه‌ به‌ یان نه‌ راسته‌وخوه‌ دده‌ته‌ هوكمه‌تا عیراقێ، ئه‌ڤه‌ ژ لایه‌كیڤه‌، ژ لایه‌ك دنڤه‌ ئه‌ڤرو مه‌سود بارزانی و په‌ده‌كا سه‌رسه‌خت ترین نه‌یارێن نه‌جمه‌ددین بوینه به‌ره‌ڤانێن بێ ره‌كابه‌ر ژ نه‌جمه‌ددین. هه‌لبه‌ت ته‌نها ئه‌ڤ كه‌یسا نه‌جمه‌ددین كه‌ریم به‌سه‌ كو مروڤه‌ك دمه‌ژیێ خوه‌دا ساخله‌م لژێر هیچ پاساوه‌كێ باوه‌ریێ بسه‌ركردایه‌تیا ڤان هه‌ردو رێكخستنا نه‌یی نیت. لڤێره‌ یان به‌لگێن پارتی لپێش دگوت هاشا هه‌لنه‌گرن هرمی دره‌وبون یانژی ترسا وان كو نه‌جمه‌ددین وانژی بئاگرێ خوه‌ بسۆژه‌ نه‌چاری به‌ره‌ڤانی ژێ كرنێ دكه‌ كو یه‌ك ژ یادن كوباختره‌. یه‌نه‌كا به‌رێ نه‌جمه‌ددین ب سه‌ركه‌فتیترین پارێزگار بناڤ دبر و به‌ره‌ڤانی ژێ دكر و دگوت هه‌مو به‌لگێن لسه‌ر نه‌جمه‌ددین كه‌ریم بێ بنه‌مانه‌، ‌‌ئه‌ڤرو دخوازه‌ نه‌جمه‌ددین كه‌ریم بێته‌ دادگا كرن و به‌لگه‌ لدویف به‌لگێ لسه‌ر به‌لاڤ دكه‌، هه‌مان تشت بو یه‌نه‌كێ ڤه‌دگه‌ره‌ سه‌رده‌ما به‌ری نه‌جمه‌ددین بچیته‌ ژێر بالێ مه‌سود بارزانی بتایبه‌تی و په‌ده‌كه‌ بگشتی ئه‌گه‌ر به‌ره‌ڤانیا وێ ژ نه‌جمه‌ددین ته‌نها ژبه‌ر كو سه‌ركرده‌ك یه‌نه‌كێ بویه‌ و دژاتیا وێ بو نه‌جمه‌ددین ئه‌ڤرو ژبه‌ر نه‌زیك بوناس نه‌جمه‌ددینه‌ ژ په‌ده‌كێ و سه‌روكێ وێ، دیسان یه‌ك ژ یا دن كومباختره‌. یه‌كه‌مین پاراستنا تاوانبارا تاوانه‌، دویه‌مین نه‌یارتیا كه‌سه‌كی ژبو گوهارتنا هزروبیر و لایه‌نێ سیاسی كاره‌ك دژی یه‌ك ژ مافێن مروڤیه‌.
براستی كه‌یسا نه‌جمه‌ددین كه‌ریم و هه‌لویستێ پارتی و یه‌كه‌تی بو من چاڤه‌ رێ نه‌بو و ژڤێ باشتر من چاڤه‌ رێ نه‌دكر. لێ یا بو من بالكێش هه‌لویستێ هنده‌ك مروڤێن خوه‌ بره‌وشه‌نبیر، سیاسی، سروڤه‌كه‌ر، خوه‌دی تێروانین …هتد كو به‌ره‌ڤانی ژ نه‌جمه‌ددین دكر و خه‌لكی هاندده‌ن ڤێ چه‌ندێ لژێر چه‌ترا نه‌ته‌وی بێ دودل ناخێ وان كه‌سان من ناسكرن كو چه‌ند ساویلكه‌نه‌ یانژی براستی كویله‌نه‌. باشه‌ رێزدارێ تو دبێژی راگرتن، گرتن، دادگاكرنا نه‌جمه‌ددین مه‌به‌ست پێ شكه‌ستنا كوردایه‌ نه‌ دادپه‌روه‌ریه‌، ئه‌ڤه‌ وێ یه‌كێ راناگه‌هینه‌ كه‌ تو كوردێن باشور هه‌میا دكه‌یه‌ شریكێ دزی و گه‌نده‌لیێن نه‌جمه‌ددین، یانژی تو خوه‌نابینی زرنابێژه‌ك و مه‌سینهه‌لگره‌كێ یه‌نه‌كێ و په‌ده‌كێ؟
به‌شه‌ك دن ژ كویله‌یێن مه‌ دبێژن بوچی ژ هه‌میا نه‌جمه‌ددین و كه‌سه‌ك كورد، لعیراقێ بهه‌زارا دز و گه‌نده‌ل هه‌نه‌ بلا داگاكه‌ن، بوچی دڤێت ژ كوردا ده‌ست پێ بكه‌ن. ئه‌ز بو ڤان كویلان دبێژم به‌ره‌ڤاژی هندێ بلا ژ كوردا ده‌ست پێ بكه‌ن ژبو ئه‌م بكارین دز و گه‌نده‌لا سه‌رتا سه‌ری عیراقێ دادگه‌كه‌ن. مه‌ كورد ل پله‌و پوستێن جودا لناڤا هوكمه‌تا فیدرال هه‌نه‌ بلا به‌لگا كومكه‌ن لسه‌ر هه‌ر كه‌سه‌كی و به‌لاڤكه‌ن ل هه‌مو ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنێ. لێ ئه‌م ماله‌ خوه‌ باش ناسدكه‌ین بوچی یێن ڤی كاری ناكه‌ن چنكی كارێ یێ بویه‌ دزی و تالانی لهه‌ر ده‌را لێ بن.

چه‌مكێن سه‌ره‌كیێن ره‌وشتی زۆر جویێ نینه‌ ژ نه‌ته‌وه‌ك بو نه‌ته‌وه‌ك یانژی ژ واره‌كی بو واره‌ك دن، له‌ورا دبینین ژ كه‌ڤن دا هه‌یا رۆژا ئه‌ڤرو  پرانیا فیله‌سوفا ژ ده‌رڤه‌ی پرسێن سه‌ره‌كیێن مژویل دبون پرسا ره‌وشتا مروڤی پرسه‌ك بویه‌ هه‌میا لسه‌ر كاركریه‌ و دیتنا خوه‌ لسه‌ر گوتیه‌.بكوردی و بكورتی ده‌ست خوه‌شیێ لهه‌ر تاكه‌ كه‌سی دكه‌م كو هه‌ولدای دز و گه‌نده‌لا راوه‌ستینیت، ده‌ست خوه‌شیێ لهه‌ر ده‌زگه‌هه‌كی دكه‌م لسه‌ر تا سه‌ری عیراقێ كو هه‌ولدده‌ت یه‌ك كه‌س ژی بده‌ت ده‌ست دادوه‌ریێ ژ بو چه‌سپاندنا ماكسیموم دادپه‌روه‌ریێ.

‎لدور Malame

Check Also

ئه‌م دژین یان ئه‌م هه‌ینه‌؟

د. شه‌عبان مزوری پرسا هه‌بون و ژیانێ براستی بو من ڤه‌دگه‌ریت بو سه‌ره‌تا هاتنا من …


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.