دونیا ره‌ڤورویه‌، هه‌ركه‌سێ به‌ر لخوه‌یه‌

د.شه‌عبان مزوری
ده‌ما مروڤ بمێژویا مروڤاتیێ را دچه‌ سه‌ره‌رای هزروبیرێن جودایێن فه‌یله‌سوف و كومه‌لناسا دبینی هه‌ر ژ ده‌ستپێكا پاوانكرنا زه‌مینی ژ لایێ مروڤیڤه‌ پێشیا هه‌زاران سالا و لگه‌ل هندێ دوروست بونا كومێن جودایێن مروڤا دگه‌ل پروسێسا خوه‌ جهبونێ، ئارمانج خوه‌ پارستن بو ژ نه‌یارێن ده‌رڤه‌، نه‌ گرنگه‌ ئه‌و نه‌یار هاوشێوه‌ی وی مروڤ بیت، گیانه‌وه‌ره‌ك دی بیت یان گه‌فه‌ك و ئافاته‌ك شروشتی بیت.
نێزیك بونا مروڤا ژهه‌ڤ و دوروستبونا كومه‌لگه‌ها دبه‌ ژ لایه‌كیڤه‌ مروڤ ته‌ماشه‌بكه‌ت دابه‌شكرنا مروڤایه‌ لسه‌ر بنگه‌هێ هێز و لاواز، مالدار و به‌له‌نگاز، ژیر و ساویلك، ده‌ستهه‌لاتدار و بێ ده‌ستهه‌لات ….هتد. لێ بباوه‌ریا من هه‌ر ژ جڤاكێن كوله‌تی هه‌یا یێن هه‌رێن دیموكرات، ئازاد و پێشكه‌فتی مل بملێ خه‌بات و هه‌ولدانا تاكه‌ كه‌سی ژبو خوه‌شكرنا ژیانا خوه‌یا تاكه‌كه‌سی، هزرا هه‌ڤخه‌میێ و به‌رپرسیاره‌تیا مروڤاتی هه‌مبه‌ر كه‌سێن هه‌ڤنیشتیمان هه‌رده‌م درۆژه‌ڤا پرانیا هه‌را زۆرا ئه‌ندامێن جڤاكێ دا بویه‌. هه‌ر چه‌ند مروڤاتی پێشدا دچه‌ ئه‌ڤ هه‌ستا به‌رپرسیاره‌تیا گشتی پتر پێشڤه‌ دچه‌ و بدیتنا من ئه‌ڤه‌ پیڤه‌ره‌كێ سه‌ره‌كی ژ بو هه‌لسه‌نگاندنا جڤاكێ.
ئه‌ز دوزانم خه‌لكێ مه‌ لباشورێ كوردستانێ نڤیسیننێن درێژ نه‌ڤێن چونكه‌ پرانیا وانا مژویلی ڤه‌كولینێن زانستینه‌، لبه‌رسڤا دگه‌رن ژبو پرسێن خه‌لكێ دنێ جیهانێ پێڤه‌ گێژ بوی، ناخوازن مژویلێ بابه‌تێن توره‌هات بن دا پیشه‌سازی و كشتوكالا وه‌ك سه‌روك و رێبه‌رێن وان یه‌كه‌مینا بێ ركا به‌ربن ل جیهانێ، له‌وما دێ هه‌ولده‌م وه‌ك ده‌لنگێن سه‌له‌فیا ڤێ جارێ بابه‌تێ خوه‌ كورت كه‌م. ئه‌فلاتون ل كوماره‌ خوه‌ بگشتی خه‌لكێ وێ كربون سێ گروپ. یه‌كه‌مین گروپا ده‌ستهه‌لاتدار و رێڤه‌به‌ر كو وه‌ك ئه‌و دبێژیت دڤێت فه‌یله‌سوف بن یانژی ببنه‌ فه‌یله‌سوف، لێ لباشورێ كوردستانێ وه‌ك ئه‌م دبینین كالفامن سه‌ركه‌ردایه‌تیا مه‌ دكه‌ن و مه‌ برێڤه دبه‌ن. گروپا دویه‌مین دبێژیت ئه‌فلاتون دڤێت مه‌ له‌شكه‌رهك‌ ژ مروڤێن مێرخاس و نه‌به‌ز هه‌بیت ژبو كومارێ ژ نه‌یارێن ده‌رڤه‌ بپارێزیت، لباشورێ كوردستانێ مه‌ لێشكه‌ره‌ك هه‌یه‌ نه‌یارێن مه‌ ژمه‌ دپارێزه‌، هه‌رده‌ما گه‌فا هێرشێ بو سه‌ر ڤی له‌شكه‌ری هات وێ بره‌ڤیت، سه‌نگه‌رێن خوه‌ چولكه‌ت و مه‌ بكه‌ته‌‌ دده‌ستێ نه‌یارا دا، ئێدی نه‌یار و وژدانا خوه‌ مه‌ تالان دكه‌ت، دكوژیت، لبازارا دفروشیت نه‌خه‌مه‌، دیسان ژبیر نه‌كه‌ین هه‌رده‌م ئه‌ڤ ره‌ڤ و نه‌مروڤاتی له‌شكه‌ر و سه‌رله‌شكه‌رێن مه‌ بو خوه‌ كریه‌ داستان، مێرخاسی، قه‌هره‌مانی كو هه‌یا رۆژا ئه‌ڤرۆ لسه‌ر دلێ مه‌نه‌. گروپا سێیه‌م یا ئافلاتون كاركه‌ر و جوتیارن كو دبنه‌ پرانیا جڤاكێ، ئه‌فلاتون دبێژیت دڤێت ئه‌ڤ گروپه‌ مایێ خوه‌ دكاره‌كی نه‌كه‌ت ژ ده‌رڤه‌ی هندێ كو مژویلا كارێ خوه‌بیت، كارێ خوه‌ پێشبخیت ژ بو ئاڤاكرنا كوماره‌ك ئانكو وه‌لاته‌ك بهێز، لێ لباشورێ وه‌لات كه‌س ناخوازیت كاركه‌ت، هه‌میا خوه‌زیا دایبابا دڤێت نه‌كه‌ و بخوه‌. بباوه‌ریا من ئه‌گه‌ر ئه‌فلاتون جاردی ڤه‌ژی با و باشورێ كوردستانێ دیتبا وێ ده‌ملده‌ست خوه‌ كوشتبا چونك دابێژیت ئه‌سته‌مه‌ ل جڤاكه‌كێ یه‌ك گروپا ته‌ندوروست نه‌بیت ژ ئه‌وێن من ناڤكرین دكومارا خوه‌دا؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
یا ڤان رۆژا لده‌وروبه‌را كه‌ركوك و خانه‌قین دقه‌ومه‌ نه‌ تشته‌ك تازه‌یه‌ به‌رده‌وام بونا هه‌مان ره‌وشا بده‌هان سالا هه‌ی، لێ هنده‌ك نمونا ژڤان سه‌رده‌مێن نێزیك. موسل ژ كوردا هات چولكرن، ده‌شتا موسل هاتبه‌ردان، شه‌نگال هات وێرانكرن، مه‌خمور و گوێر ب دلخوه‌شی دان وان وه‌ك چه‌وا ئه‌م ببوین موسلمان، كه‌ركوك هات به‌ردان، داقوق و خورماتو هاتن شه‌وتاندن، خانه‌قین دان میراتگه‌رێن هه‌سه‌ن و هوسه‌ین ….هتد ئه‌ڤه‌ هه‌می هاتن كرن و خه‌لكێ مه‌یێ زیان راسته‌و خوه‌ ڤێ نه‌كه‌فتبیت لمالا خوه‌ رونشتی یه‌ و دبێژیت دونیا هه‌می ك…بیت، به‌س بهوسته‌ك ژمن دویر بیت؟؟؟؟؟؟؟؟؟
به‌لێ‌ ئه‌م دبینین ڤان رۆژا مێرخاسێن لسه‌ر ئیكرانێن ته‌له‌ڤزیونا و چاڤشور و ترسینوكێن به‌ره‌یێن شه‌ری یێن په‌ده‌كێ و یه‌نه‌كێ چه‌ند قه‌هره‌مان و زانانه‌. هیڤیدارم یه‌ك تشت ئه‌م ژبیر نه‌كه‌ین كو ‌ هه‌ر تشته‌كێ په‌ده‌كه‌ لسه‌ر یه‌نه‌كێ بێژه‌ من بخوه‌ گومان دراستیا وێدا نینه‌، پێچه‌وانه‌ش هه‌ر تشتێ یه‌نه‌كه‌ لسه‌ر په‌ده‌كه‌ دبێژه‌ دیسان راسته‌. لڤێره‌ بو لاهور دبێژم باشتر نینه‌ پێلاڤا خوه‌ بخیت ده‌ڤێ وان كه‌سێن گه‌نمێ جوتیارێن مه‌ سۆتین، بو كه‌مال كه‌ركوكی دبێژم باشتره‌ بو مه‌ باسا هندێ بكه‌ت كانێ بوچی ناچیت مالا خوه‌ ل كه‌ركوك شوینا مه‌ مژویلی خیانه‌تا هنده‌كا بكه‌ت وه‌ك ئه‌و دبێژیت. بلا به‌س بیت ئه‌ڤ شانویه‌ ژ شه‌نگال هه‌یا خانه‌قین وه‌ چولكر، هه‌ركه‌س ژوه‌ چولكرن و ره‌ڤا خوه‌ ب رێكه‌فتن بناڤدكه‌ت و یا یێ دن بخیانه‌ت، لێ وه‌ك ئه‌م دوزانین وه‌ رێكه‌فتن نه‌ بویه‌ وه‌ رێكخوه‌شكرن هه‌بویه‌ بو نه‌یارێن وه‌ بو خه‌لكێ مه‌ دوروستكه‌ین دا نانێ‌ خوه‌ پێبخون.
ل دوماهیكێ داخواز دكه‌م ژ خوه‌ پاشان ژ هه‌می تاكه‌كه‌سێ كورد لهه‌مبه‌ر ڤێ هێرشا تێ كرن لسه‌ر خه‌لكێ مه لباشور و تایبه‌ب ناڤچه‌یێن ژێر ده‌ستێ ده‌ستهه‌لاتا به‌غداد خوه‌دان ده‌ركه‌ڤن، ده‌نگێ خوه‌ به‌رزكه‌ن، بلا له‌یله‌ت ئه‌لقه‌در و ته‌راویهێن وه‌ لسه‌ر وان بیت، خوه‌پیشاندانا بكه‌ن لناڤا وه‌لات و سه‌رتا سه‌ری جیهانێ، ئه‌ز پێشنیار دكه‌م شه‌مبیا بهێت كورد ل هه‌می دونیایێ ده‌ركه‌ڤن وه‌ك نه‌رازیبون لدژی رژێما به‌غداد و پشتگیری بو خه‌لكێن وان ده‌ڤه‌را، بلا هه‌می په‌رله‌مه‌نتار و خوه‌دی پوست ( دز و گه‌نده‌لێن ) كورد ل به‌غداد ڤه‌گه‌رن. هه‌یا كه‌نگی دێ بێژین دونیا ره‌ڤورویه‌ هه‌ركه‌سێ ژبو خوه‌یه‌، ئه‌ڤ ئاگره‌ دێ مه‌هه‌میا شه‌وتینیت نه‌ ئه‌ڤرو سوبه‌.

‎لدور Malame

Check Also

ئه‌م دژین یان ئه‌م هه‌ینه‌؟

د. شه‌عبان مزوری پرسا هه‌بون و ژیانێ براستی بو من ڤه‌دگه‌ریت بو سه‌ره‌تا هاتنا من …


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.