ئه‌نفالێ كاردڤێت نه‌ كارڤه‌دان، خوه‌دان وژدان دڤێن نه‌ تالانكه‌ر

د. شه‌عبان مزوری
دیسان ره‌وشه‌نك… و تاریك بیرێن مه‌ مالپه‌رێن خوه‌ لتورێن كۆمه‌لایه‌تی دا ره‌شكرن بوێنێ ده‌مژمێرا دگورێ كومه‌له‌كا خلكێ ئه‌نفالكری دا تازه‌ هاتی دیتن خه‌ملاندن و روژه‌ڤ بو ده‌مژمێر و ژماره‌ ٩. هنده‌ك دبێژن بلا ئه‌م ده‌ست ژ ده‌مژمێرا به‌رده‌ین چونكه‌ بومه‌ ده‌مێ واته‌ نه‌ما، نوزانم ڤان كه‌سان چوجارا هزرا خوه‌ كریه‌ كو كانێ كوردا ده‌م هه‌بویه‌ یان نه‌؟ به‌شه‌ك دن جامێرا پێشنیار دكه‌ن ژماره‌ ٩ ژ ده‌مژمێرێن خوه‌ كورد راكه‌ن، بوچی؟ به‌رسڤ بلا بو وان بمینیت.
ئه‌نفال جینوسایده‌، لێ چه‌ند ژ بریاربده‌ستێن كورد واتا ڤێ گوتنێ تێدگه‌هن؟ بباوه‌ریا من كێمتر ژ تبلێن ده‌ستا. ئه‌وێن واتا جینوسایدێ دوزانن ژ بریاربده‌ستا چه‌ند زانین هه‌نه‌ لسه‌ر چه‌وانیا سه‌ره‌ده‌ریكرنێ لگه‌ل ده‌رئه‌نجامێن جینوسایدێ؟ بباوه‌ریا من سفر. چونكه‌ ئه‌زمونا پتر ژ ٣١ سالا ژ ئه‌نفالا نیشان دده‌ كو ژبه‌ر ئه‌نفالێ ته‌نها ته‌نها دڤێت زك و بنزك بێنه‌ تێر كرن. خه‌لكێ ئه‌نفالكری یێ بویه‌ پێخوارن ژبو ده‌ستهه‌لاتداران كو د هنده‌ك بیره‌وه‌ریا دا رێز دكه‌ن وه‌ك مه‌یمینكا و هه‌می بهه‌ڤرا لسه‌ر پیا راوه‌ستێن ده‌ما تالانكه‌رێ خومالی دگه‌هیت جهێ كومبونێ. مه‌قه‌سێ دده‌ن ده‌ستێ قوربانیه‌كێ ئه‌نفالێ ژبو قردێلا سور ببریت ده‌ما قه‌سیسه‌ك دكه‌ڤیت كار، تالانكه‌ر ژی لكێله‌كا قوربانی رادوه‌ستێت بگرنژینه‌ك پر ئه‌حمه‌قیڤه‌. بو من بالكێشه‌ كو ئه‌ڤ قوربانیه‌ پرسێ ژ خوه‌ ناكه‌ت كانێ بوچی ئه‌و بپیاتێت و تالانكه‌ر برێزا ترومبێلێن نوی و كومه‌ك زێره‌ڤانێ كو تالانكه‌ری ژ قوربانی دپارێزن.
پێویست بو لهه‌ر هه‌رێمه‌كێ و دبه‌ ل هنده‌ك ده‌ڤه‌را گوندا موزه‌خانه‌، په‌یكه‌ر، تابلویێن تایبه‌ت ببابه‌تێ ئه‌نفالێ هه‌بان. ژبو ئه‌و نه‌هات بان ژبیكرن دڤێت لهنده‌ك ده‌ڤه‌را ١٨٢٠٠٠ لوه‌ندی و شیتك دانابان، لهنده‌كا ١٨٢٠٠٠ كورته‌ك و شه‌لوال دانابان، ١٨٢٠٠٠ كولاڤ و ده‌رسوك دانابان، ١٨٢٠٠٠ جوتێن گورا دانابان، ١٨٢٠٠٠ جوتێن پێلاڤا دانابان، ٥٠٠٠٠٠ كه‌زیێن خاتینێن هاتین بن ئاخكرن دانابان…… بڤی ره‌نگی ئه‌م داكارین وژدانا خه‌لكێ بهه‌ژینین، لێ ده‌ما ئه‌وێن بریارده‌ر بخوه‌ وژدان نه‌بیت بوچی ئه‌م دێ گازندێ ژخه‌لكێ دن كه‌ین؟
راسته‌ ل هه‌ڤلێرێ مێموریالێ ئه‌نفالا هه‌یه‌، لێ خوه‌زی نه‌با باشتر بو، چونكه‌ دڤێت دناڤا جه‌رگێ باژێری دا هاتبا بجی كرن و نه‌ لده‌رڤه‌ی باژێری. پرسا دن گه‌لو چه‌ند خه‌لك دوزانه‌ كو هه‌یه‌؟ حوكمه‌تا هه‌ڕمی چه‌ند مێڤانێن خوه‌ دبه‌ته‌ ده‌ف مێموریالی؟ به‌ره‌ڤاژی هندێ رۆژانه‌ خه‌لك یێ لسه‌ر مه‌زارگه‌هێن ئه‌وێن ژێرا دبێژن نه‌مر ژ بارزان هه‌یا سوله‌یمانیێ. د سه‌ره‌دانا خوه‌یا دوماهیێ دا بو مێموریالێ ئه‌نفالا من ژ كارمه‌نده‌كێ وێ پرسی كانێ چه‌ند خه‌لك سه‌ره‌دانا ڤێرێ دكه‌ن گوت ماموستا ئه‌گه‌ر خه‌لك هاتبا ڤێره‌ دا هوسا ئه‌ڤ توزه‌، گه‌مار، پیش و په‌له‌خ‌ لڤێره‌ كومبیت. چونكه‌ سێ جارا من وێرێ بسه‌ره‌دان كریه‌ و هه‌رده‌م ته‌نها من خوه‌دیتی یه‌ و كه‌سێن لگه‌ل خوه‌. پرسه‌ك بو دزێن ڤان پارتا ژ ئاستێ هه‌رێ نزم تا بلندترین گه‌لو چه‌ند ژوه‌ دوزانن مێموریال هه‌یه‌؟ چه‌ند ژ وه‌ سێلفیه‌ك لوێرێ گرتیه‌؟
دوسیا ئه‌نفالێ دڤێت كه‌سانه‌ك خوه‌دی لێ ده‌ركه‌ڤن كو بو وان ئه‌نفال كاره‌ساته‌ك مروڤاتی بیت‌، نه‌ كێمتره بیت ژ قركرنا جوهیا لسه‌ر ده‌ما نازیستا. ئه‌نفال دڤێت ببیته‌ پرس لسه‌ر ئاستێ نێڤنه‌ته‌وی و ببریار بێت شه‌رمزار كرن و بجینوساید ناڤلێكرن. لسه‌ر ئاستێ عیراقێ دڤێت رۆژا ئه‌نفالێ سالانه‌ بێته‌ بیرئانین لسه‌ر ئاستێ هه‌رێ بلند. مێموریاله‌ك ل گه‌ل موزه‌خانه‌كا ئه‌نفالێ لبه‌غداد بێت ئاڤاكرن ژبو هه‌می مێڤانێن فه‌رمیێن عیراقێ سه‌ره‌دانا وێرێ بكه‌ن. قه‌ره‌بوكرنه‌ك هه‌بیت بو قوربانیا كو بیاسایه‌ك تایبه‌ت بێته‌ چه‌سپاندن و كوژمێ پارا سالانه‌ بێته‌ دیاركرن لناڤ میزانیێ كو نه‌ كێمتر بیت ٠،٥ ژ میزانیا عیراقێ و راسته‌و خوه‌ ژ لایێ حوكمه‌تا فێدرال بێت به‌لاڤكرن. رۆژا ئه‌نفالێ نونه‌رێن هه‌می وه‌لاتێن لعیراقێ سه‌ردانا مێموریالی بكه‌ن بئاماده‌بونا هه‌رسێ سه‌روكاتیێن عیراقێ. دڤێت به‌رنامه‌ك كورت خایه‌ن و درێژ خایه‌ن هه‌بیت بو په‌ره‌پێدان بهه‌رێمێن هاتینه‌ ئه‌نفالكرن. لسه‌ر ئاستێ كوردا دڤێت هه‌مو كه‌سێن به‌رپرس ژ كه‌یسا ئه‌نفالێ بێنه‌ بانگه‌شه‌ كرن بو دادگاهه‌كا سه‌ربخوه‌، لێپرسین بێت كرن كانێ ئه‌گرێن شكه‌ستنا وان كی بوینه‌ ژبو بهێنه‌ دادگا كرن، دوسیا ئه‌نفالێ دڤێت ژده‌ستێ ڤان تالانكه‌را ده‌ركه‌ڤیت دا به‌س كرین و فروتنێن سیاسی پێ بكه‌ن، چونكه‌ ئه‌ڤ ده‌ف گلیزه‌ ته‌نها به‌رێ وان یێل پاریه‌كێ چه‌ور.
بكورتی و كوردی دڤێت ئه‌م ده‌ست ژ كارڤه‌دانا به‌رده‌ی دپرسێن بڤی ره‌نگی دا و بكه‌ڤینه‌ كار.

‎لدور Malame

Check Also

رۆژئاڤا دكه‌ڤیت، داگیر دبیت لێ ناره‌ڤیت

د. شه‌عبان مزوری هێرشا تورانیا و پانتورانیسمێ ڤا هه‌فتیه‌كا خوه‌ ده‌رباس دكه لسه‌ر به‌شێ رۆژهه‌لاتا …


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.