هه‌می لایه‌نێن سیاسی پاره‌ هه‌یه‌ د هه‌رێما مفلس دا

د.شه‌عبان مزوری
ب سالانه‌ من دخواست لسه‌ر ڤی بابه‌تی بنڤیسم لێ‌ دیسان من ده‌ست ژێ به‌رددا، چونكه‌ من دگوت بو خوه‌ نڤیسین بو ئه‌ڤیندارێن خوه‌ندنێ تێ كرن كو ئه‌وژی مه‌ ته‌مه‌ت تبلێت ده‌ستا هه‌نه‌. كارێ ئه‌ڤرو بزاڤا نه‌وه‌ی نوێ پێرابوی ل هه‌له‌بچه‌ ئه‌س بكاره‌ك خراب نوزانم و ده‌ست خوه‌شیێ لێ دكه‌م كو به‌شه‌ك ژ سامانێ ڤی گه‌لێ هاتیه‌ تالانكرن بو ڤه‌گه‌رینن یانژی كاره‌ك پێ ئه‌نجام بده‌ن كو خه‌لك ژێ سودمه‌ندبیت. پرسا منا سه‌ره‌كی لڤی بابه‌تی ئه‌وه‌، گه‌لو چه‌وا دبیت هه‌رێمه‌ك مفلس، زارۆكێن ژده‌یكبونا خوه‌ قه‌ردارێن خوه‌دێ و به‌نیانه‌، لێ هێزێن سیاسی هه‌می بهه‌ڤرا دویر ژ درویشمێن لژێر كاردكه‌ن خوه‌دی ملیارانه‌؟
ئه‌ڤ كارێن بزاڤا نه‌وه‌ی نوێ چیروكه‌ك لدهوك تینه‌ به‌رچاڤێن من. دبێژن مروڤه‌ك ده‌ست ته‌نگ بمه‌ره‌ما بده‌ست ئانینا هاریكاریه‌كێ ژ به‌رپرسه‌كێ دهوكێ، قه‌ستا وی به‌رپرسی كر و گوت ئه‌زبه‌نی ئه‌زێ هاتیم من قه‌ستا ته‌ و خوه‌دێ كریه‌، تو هاریكاریا من بكه‌ی و هنده‌ك پارا بده‌ی من. دبێژن وی به‌رپرسی كوژمه‌ك پارا دا وی جامێری، لێ ئه‌و پاره‌ هنده‌ زۆر بو، ژ ده‌رڤه‌ی چاڤه‌رێكرنا كه‌سێ خازوك بو، پشتی ده‌ركه‌فتی ده‌رڤه‌ و پاره‌ هه‌ژمارتی، گوته‌ هه‌ڤاله‌كێ خویێ پێرا بو، باشه‌ ئه‌گه‌ر ڤی مروڤی هنده‌ پاره‌ دانه‌ من، باشه‌ ئه‌و بخوه‌ چه‌ندێ رادكه‌ت؟ لڤێره‌ هه‌مان پرس ده‌رباسدبیت بو لایه‌نێن خوه‌دی دیروك و قه‌هره‌مانی، خوه‌دی شه‌رێن گران و چه‌په‌ر چولكه‌رێن سالان، ئه‌گه‌ر بزاڤا نه‌وه‌ی نوێ كو دو سال نینه‌ هاتیه‌ راگه‌هاندن خوه‌دی هنده‌ پێچێبونا بیت كو جاددا قێركه‌ت، پرا دوروست كه‌ت، هۆلا نوژه‌نكه‌ت، باشه‌ خوه‌دی رێباز و دیروك وه‌ چه‌ند هه‌یه‌؟
نڤیسه‌ر و فیله‌سوفێ روس لێڤ تولستوی د پێشه‌كیا رومانا ئاننا كارێنینا دبێژیت، هه‌می خێزانێن خوه‌شبه‌خت داینه‌ بیه‌كڤه‌ و هه‌می خێزانێن به‌دبه‌خت بشێوێ خوه‌ به‌دبه‌ختن. ئه‌م باش دبینین هێزێن مه‌یێن سیاسی باش داینه‌ بیه‌كڤه‌، هه‌می خوه‌دان كوچك و تالارن، خوه‌دی سه‌دان بنگه‌ و باراگانه‌، هه‌می ته‌كنیكا داوی دخزمه‌تا وان دایه، سه‌دان ده‌زگه‌هێن ده‌هۆل و زرنا لێدانا هه‌نه‌، هزاران قه‌له‌م فروش و بێوژدان لپشتا وانه‌…..هتد، هه‌مبه‌ر هندێ خه‌لكێ ساده‌ و به‌دبه‌خت كارنینه‌، ‌یێ كاردكه‌ت موچه‌ نینه‌، یێ نساخ ده‌رمان نینه‌، خانی نینه‌، ئاڤ نینه‌، كاره‌ب نینه‌، لێ خوه‌شبه‌ختانه‌ ڤان به‌دبه‌ختا یه‌ك تشت هه‌یه‌ خوه‌ پێڤه‌ مژویلكه‌ن ئه‌وژی سزایه‌.
من بسه‌دان جاران بهیستیه‌ كو لسه‌ر ئه‌ركه‌ فلانه‌ كه‌سی چه‌ند گوند هاتینه‌ ئاڤه‌دانكرن، ده‌وله‌ت سه‌رێ فلان كه‌سی هنده‌ك نه‌ساخ هاتینه‌ چاره‌سه‌ركرن، بفه‌رمانا فلان كه‌سی و بپارێ وی هاریكاری لسه‌ر هنده‌ مالێن شه‌هیدا هاتیه‌ به‌لاڤكرن، كورێ فلان كه‌سی خه‌رجا شاهیانا هنده‌ بیك و زاڤا خستیه‌ سه‌ر ملێ خوه‌، نه‌ڤیێ‌ فلان كه‌سی هنده‌ جهێن یاریا بو زارۆكا دوروست كرینه‌، قوربانا بڤان كه‌سی بین به‌شه‌ك ژ خێزانێن ئه‌نفالكریا كراسێن ره‌ش بو كرین…..هتد، ئه‌م هه‌می باش شه‌ریتا فلمی دوزانین لێ ئه‌م هه‌می ناخوازین ته‌ماشه‌ بكین دوباره‌، هه‌ر چه‌نده‌ دڤێت روژانه‌ جه‌نجه‌ر كین.
دبه‌ خه‌لكه‌ك بێژه‌ چما ئه‌م گه‌هشتین ڤێ روژه‌ڤێ؟ بوچی ئه‌ڤه‌ هاته‌ سه‌رێ مه‌؟ فیلوسوفێ فره‌نسی جان پول سارته‌ر دبێژه‌، هه‌می تشتێ بسه‌رێ مروڤی تێت، به‌رهه‌مێ هه‌لسوكه‌وتا مروڤیه‌. براستی ئه‌ز بخوه‌ وه‌ك تاكه‌ كه‌س به‌ریا سارته‌ر بخوینم من ئه‌ڤ بوچونه‌ هه‌بو، ئانكو ئه‌ز گازندێ ژ كه‌سێ ناكه‌م، چه‌ندی ئازار گه‌هاندبیته‌ من، هه‌یا ئه‌گه‌ر خه‌نجه‌ر لپشت ڤه‌ لمن دابیت. ته‌نها گازندێ دێ ژخوه‌ كه‌م و دێ دانپێدانێ كه‌م بهندێ كو بژاردا من یا شاش بو.
ل وه‌لاته‌كێ كه‌سه‌ك سه‌رێ مروڤی هێر بكه‌ت ب پروپاگاندا ئولا خوه‌ و خوه‌ ئول په‌رسته‌ك موكم ناس بكه‌، لێ بو موچه‌كێ ئاماده‌به‌ دره‌وا بكه‌، بو نمونه‌ پێشمه‌رگه‌ نه بویه‌‌ لێ لژێر ناڤێ پێشمه‌رگه‌ خوه‌ خانه‌نشین بكه‌ ب بوهانا وێ یه‌كێ هه‌می دزیا دكه‌ن بوچی ئه‌ز نه‌؟ ل وه‌لاته‌كێ پێشه‌نگێن ئولی وه‌ك مه‌لا ژبو چوار گوتارێن ٤٥ خوله‌كی د مه‌هێ دا ٤٠٠ تا ٢٠٠٠ دۆلارا وه‌رگریت و پاشان باسا خوه‌دێ و دادپه‌روه‌ریێ بكه‌ت؟ ئه‌ڤه‌ كوچه‌ك و قه‌شا ژی دگره‌ هه‌یا ئولێن دی، ئانكو هه‌ركه‌سێ لسه‌ر ره‌نجا خه‌لكێ‌ به‌له‌نگاز موچێ وه‌ردگریت. ل وه‌لاتێ نڤیسه‌ر، ره‌وشه‌ن… و كه‌سێن خوه‌ ب بژاردێن كومه‌لێ ناسدكه‌ن، هوستی خوار، پشت چه‌میای و ده‌ڤگلیز لبه‌ر ده‌رێ تالانكه‌را. لوه‌لاته‌ك بڤی شێوه‌ی هه‌ر ئه‌ڤا ئه‌م دبینین دێ سه‌رئه‌نجام بیت. بكورتی و بكوردی چاڤه‌رێ رۆژێن تاریتر بكه‌ن ئه‌گه‌ر هوین به‌رده‌وام بن لسه‌ر ڤی ره‌نگێ ژیانێ.

‎لدور Malame

Check Also

خێركرن ( به‌خشین ) و خوه‌دی ده‌ركه‌فتن، كوله‌تی و ئازادیه‌

د. شه‌عبان مزوری هه‌ر ژ زاروكاتیا خوه‌ هه‌یا رۆژا ئه‌ڤرو تێ گوهێ من ده‌نگێ خه‌لكێن …


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.