نه‌كه‌ و بخو؟؟؟؟

د.شه‌عبان مزوری
وه‌ك لده‌ف پرانیا مه‌ خه‌لكێ به‌هدینا ئه‌ڤ رسته‌ یانژی گوتنه‌ پر به‌لاڤ و به‌رنیاسه‌ لژێر ناڤێ‌ لاڤا دایبابا بو زارۆیێن خوه‌. من هیچ گومان نینه‌ لسه‌ر مافێ هه‌ر تاكه‌ كه‌سه‌كی كو لاڤه‌ك سودبه‌خش بكه‌ت ژبو خوه‌ یانژی بو خوه‌شتڤیه‌ك خوه‌، لێ‌ دهه‌مان ده‌مدا من هیچ رێز نینه‌ بو كه‌سێ لاڤا بكه‌ت ژ بو كه‌سه‌كی بگهوریت ب بونه‌وه‌ره‌كێ خرش و بێ به‌رهه‌م، كو بمن ئه‌ڤ لاڤا نه‌كه‌ و بخوه‌ یا هه‌را وێرانه‌ ژوان. راسته‌ هه‌مبه‌ر ڤێ مه‌ رسته‌ك دن پر جوان هه‌یه‌ وه‌ك ( كاركه‌رێ خوه‌به‌، خوه‌شتڤیێ خه‌لكێ به‌ ) كو ژبنه‌كوك هاتیه‌ هه‌لقاندن ژ بازارا په‌روه‌ردێ و ره‌وشتا گشتی هاتیه‌ مشه‌خت كرن.
هه‌لبه‌ت مه‌ره‌م ژ رستا نه‌كه‌ و بخوه‌ نه‌ تنها خوارنه‌ ژبو ڤه‌مراندنا هه‌ستا برسێ لده‌ف مروڤی و بهێز كرنا وی، نه‌كه‌ و بخوه‌ هه‌می ته‌وه‌رێن ژیانێ دگره‌. لڤێره‌ پرسه‌ك بو مروڤی دوروست دبه‌ : ئه‌رێ كاله‌یه‌ك هه‌یه‌ بخوه‌ دوروست ببه‌ و بهێته‌ به‌رده‌ستێ مروڤی بفورما داویا دلێ مروڤی دخوازیت؟ به‌رسه‌ڤ ژ خوه‌ كفشه‌، نینه‌. ئانكو كه‌سه‌ك دكه‌، ئه‌و كه‌س ماندیبویه‌ و پرانیا جاران چه‌ند ئه‌كتورن بهه‌ڤرا تشته‌كی دئافرین ژ تشته‌ك دن یانژی چه‌ند تشتێن دن وه‌ك مه‌ گوتی كو بێخنه‌ دفورمه‌كا لدویف داخوازا كه‌سێ كار تێدا كری.
ئه‌گه‌ر ئه‌ڤرو ئه‌م ته‌ماشه‌ی ره‌وشا ڤان وه‌لاتێن پاشكه‌فتی بكه‌ین كو یه‌ك ژوان وه‌لاتێ مه‌یه‌ بدیتنا من ئه‌گه‌را سه‌ره‌كی ئه‌ڤ جوره‌ لاڤه‌نه‌، چونكه‌ ئه‌ڤ بوچونه‌ مه‌ژیێ مروڤی ژكاردخیت و لدوماهیێ سه‌قه‌ت دبیت. جڤاك بهه‌می پێك هاتنێن خوه‌ڤه‌ به‌رهه‌مێ ئه‌ندامێن وێ جڤاكێ یه‌، له‌وما سه‌رئه‌نجاما ئه‌ندامێن سه‌قه‌ت، جڤاكه‌ك سه‌قه‌ت دوروست دبیت. ئه‌گه‌ر مروڤ كویر ل بوچونا ڤان مروڤا بچیت دێ بینیت ئه‌ڤه‌ لهیڤیا به‌هه‌شتا ئولێن وان باس دكه‌ت لێ لسه‌ر دونیایێ، ب كورتی دلو چ دخوازی و به‌ژنێ چ ددرینی؟
بسالانه‌ ئه‌ز ل ئه‌وروپا دژیم و دبینم ئه‌ڤ خه‌لك چه‌وان دخه‌بته‌ ژ بو پاریه‌كێ نانێ سه‌رفه‌راز په‌یداكه‌ت. ئه‌ڤ ئاڤه‌دانیه‌ بهه‌می چه‌مكێن ژیانێ ڤه‌ به‌رهه‌مێ ره‌نجا ماندی نه‌ناس و خوه‌شه‌ویستیا ژیانێ یا ئه‌وروپیا یه‌. هه‌ر ده‌ما ئه‌ز كه‌سه‌كی دبینم ژجڤاكا مه‌ و هه‌ولدده‌ت بكاره‌ك سه‌خته‌ و دره‌و، بچاڤشوری و ملخیلی، خوه‌ چه‌ماندن بو ڤی و یێ دی ژبو نانه‌ك كوله‌یێ په‌یداكه‌ت، لهه‌مبه‌ر خه‌لكێ ئه‌وروپی تێ به‌رچاڤێن من كو ژبو نانه‌ك سه‌رفه‌راز، ئازادیا خوه‌، شانازیا خوه‌ ، مروڤاتیا خوه‌ و ئه‌ڤینا وه‌لاتێ خوه‌ زۆر جاران پتر ژ ١٤ ده‌مژمێرا ژ ده‌رڤه‌ی مالا خوه‌یه‌. ئه‌ز دبینم چه‌وا گه‌نجێن ده‌لال و سپه‌هی یێن ئه‌وروپی كێماسی ژ ته‌مه‌نێ ١٦ سالی شه‌ڤێ دكه‌نه‌ رۆژ و رۆژێ دكه‌نه‌ شه‌ڤ بو كو به‌رێ بناغێ ژبو ئازادیا خوه‌یا ئابوری دانیت. ئازادیا ئابوری واته‌ ئازادی بهه‌می رامانا ڤێ په‌یڤێ.
نه‌كه‌ و بخو، به‌هه‌شتێ لگور ئولێن براهیمی تینه‌ به‌رچاڤێن من، لێ بباوه‌ریا من خه‌لكێ ژبیر كریه‌ كو ئه‌و به‌هه‌شت به‌رهه‌مێ كوله‌تیێ یه‌ بو خوه‌دێ. مروڤ لسه‌ر خوه‌ قه‌بول دكه‌ ببه‌ به‌نیێ خوه‌دێ و بهه‌می فه‌رمانێن وی پێگیر دبه‌، گرنگ نینه‌ چه‌ند باوه‌ری هه‌یه‌ كو ئه‌ڤا خوه‌دێ گوتی دوروسته‌ یان نه‌. هه‌مان تشت بو ڤان كه‌سێن نه‌كه‌ن و دخون ئه‌ڤرو ل وه‌لاتێ مه‌ و هاوشێوه‌ی وه‌لاتێ مه‌ ده‌رباس دبیت. هه‌ر چه‌نده‌ پرانیا ڤان كه‌سێن نه‌كه‌ن و دخون د ناخێ خوه‌دا دوزانن كو كوله‌نه‌، چه‌وا باوه‌رمه‌ندێن ئولی نكارن ژ خوه‌دێ‌ و پێغه‌مبه‌رێن خوه‌را بێژن نا، وه‌سا ئه‌ڤ كوله‌ نكارن ژ گه‌ورێ خوه‌را بێژن نا. مه‌ترسیا ڤێ ره‌وشێ و بوچونێ كومه‌لگه‌هه‌ك كوله‌تی دوروست دكه‌ت. كوله‌ هیچ ده‌م دهزرا گشتیا هه‌ڤوه‌لاتیێن خوه‌دا نینه‌، كار ناكه‌ت ژبو باشكرنا ره‌وشا گشتیا وه‌لاتی، كوله‌ ته‌نیا دهزرا رازیكرنا خوه‌دانێ خوه‌دایه‌ و هه‌ست دكه‌ برازیكرنا گه‌ورێ خوه‌ وێ ژیانا خوه‌ خوه‌شتر بكه‌، جودا ژڤێ كومه‌لگه‌هه‌كا ئازاد هه‌می تاكه‌كه‌س كو دده‌مه‌كیدا كاردكه‌ت ژبو خوه‌شكرنا ژیانا خوه‌یا كه‌ساتی لێ بێ ئاگا و بێ ده‌نگ نینه‌ ژ ره‌وشا گشتی، چونكه‌ خوه‌شی یا خوه‌ د خوه‌شیا گشتی دا دبینه‌.
پر ئاسانه‌ جڤاكا كوله‌یێ و جڤاكا ئازاد ژ هه‌ڤ جوداكی، ژبو من پێویست ناكه‌ت كه‌سه‌ك یان لایه‌نه‌ك پێناسكه‌ت بو من بكه‌ت. یه‌ك ژ سیمایێن سه‌ره‌كیێن جڤاكا كوله‌ كوچك و ته‌لارێن پر جوانن دناڤا زبلخانا و گیفكادا نه‌، دبینی كه‌سه‌كی قه‌سرا پر جوان و مه‌زن ئاڤاكریه‌ و لده‌ورا وێ كومه‌ك ملخویل و خازوك هه‌نه‌، لهه‌مبه‌ر ڤێ جڤاكا ئازاد خانیێن پر ساده‌ هه‌نه‌ دناڤا باخچادا. جڤاكا كوله‌ وه‌ك مروڤ بێژه‌ لگور ئولێن براهیمی خوه‌دێ ئه‌مێن داین ژبو په‌رستارێن وی بین و گه‌وره‌ژی مه‌یێ هه‌ی ژ بو په‌سندار و خزمه‌تكارێن وی بین، لجڤاكا ئازاد مروڤ دبێژیت خوه‌دێ ئه‌مێن داین پێویست ناكه‌ت ژ سوپاسیێ پتر ژ وی بكه‌ین و دده‌مه‌كی دا دڤێت ئه‌م هزرا خوه‌شیا ژیانا خوه‌ بكین، ژبیر نه‌كه‌ین كو بێ خوه‌شیا ده‌ور و به‌را تشته‌ك نینه‌ ناڤێ وێ خوه‌شی و ئارامی.
لدویف تێگه‌هشتنا من ژ بو سیسته‌مێ خوه‌شگوزه‌رانی، د جڤاكه‌ك ته‌ندوروست دا لسه‌ر هه‌ر تاكه‌ كه‌سی ئه‌ركه‌ هه‌ولبده‌ت بهه‌می شیانێن خوه‌ پاریێ نانێ خوه‌ بده‌ستێ خوه‌ په‌یداكه‌ت، لێ د هه‌مان ده‌م دا دڤێت جڤاك بزانیت كو ئه‌و ده‌لیڤه‌ بو هه‌می كه‌سی په‌یدا نابیت، ئه‌ڤه‌ دبیت ژبه‌ر هنده‌ك ئه‌گه‌رێن خوه‌رستی بن، وه‌ك بو نمونه‌ هنده‌ك كه‌س ژ زكماكی هنده‌ك نه‌خوه‌شی هه‌نه‌ كو نكارن نانێ خوه‌ په‌یداكه‌ن، به‌شه‌ك دبه‌ ژ نه‌خوه‌شیه‌ك گران یانژی توشی رویدانه‌ك بیت ب ئاوایه‌كی ژ به‌رهه‌م كه‌فتبیت، یا هه‌را داوی دبیت ده‌رفه‌ت بو هه‌لنه‌كه‌فت بیت شیانێن خوه‌ نیشان بدیت له‌وما لسه‌ر جڤاكێ ئه‌ركه‌ خوه‌دان ده‌ركه‌ڤیت لڤێ چینا مروڤا ژبو بكارن بسه‌رفه‌رازی بژین.

بكورتی و بكوردی كه‌سێ بێژیت نه‌كه‌ و بخوه‌ دێ هه‌رده‌م خوازخازوكێ به‌رده‌رگه‌هێ خه‌لكێ بیت، زكه‌ك تێر و دو زك برسی بیت.

‎لدور Malame

Check Also

بایكوتا به‌رهه‌مێ نه‌یارا سه‌رخوه‌بونه‌

د. شه‌عبان مزوری بهێرشكرنا ده‌وله‌تا تورك و هه‌ڤالبه‌ندێن وێ ژ هه‌می رێكخستنێن ته‌روریستیێن ئیسلامی بپێشه‌نگیا …


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.