به‌لێ بو خوه‌دێ لێ نه‌خێر بو نوینه‌رێت وی

.
د. شه‌عبان
ئه‌و مێژویا مروڤاتیا لبه‌رده‌ست هه‌ی هه‌یا رۆژا ئه‌ڤرو یه‌ك ئاماژه‌ بوێ یه‌كێ نینه‌ كو مروڤه‌كی كێشه‌ك لگه‌ل خوه‌دێ هه‌بیت، هه‌ر هه‌رێمه‌كێ خه‌لكێ وێ باوه‌ر‌یا خوه‌ بره‌نگه‌ك ئینایه‌ زمان لێ كێشا سه‌ره‌كیا مروڤاتیا هه‌ر ژ ژێده‌رێن كه‌ڤن هه‌یا رۆژا ئه‌ڤرو لگه‌ل نوینه‌رێن خوه‌دێ بویه‌. هه‌رچه‌نده‌ كێم زۆر هه‌می مروڤێن سه‌ر رویێ زه‌مینی بهه‌ڤ دچن لێ پێچه‌وانه‌ی ڤێ یه‌كێ خوه‌دێ بهه‌ڤ ناچن و پر ژهه‌ڤ دورن د سروشت و كارێن خوه‌دا. ئه‌م زۆر دور ناچین ئه‌مێ ته‌نها لسه‌ر هنده‌ك نمونێن خوه‌دایێن لڤێ سه‌رده‌مێ راوه‌ستین. ئولێت ئیبراهیمی وه‌ك موسلمان، فه‌له‌ جوهی دبه‌ بئاوایه‌كی مروڤ هنده‌ك هه‌ڤپشكیا لده‌ف ببینه‌ لێ دیسان جودایی پر زۆرن. لدویف جوهیا خوه‌دێ ته‌نها ئه‌و بپێشه‌نگ ناسینه‌ و پێغه‌مبه‌را وان لگه‌ل خوه‌دێ ئاخفتیه‌، فه‌له ‌دبێژن عیسا خوه‌دێ یه‌ یانژی كورێ خوه‌دێ یه، موسلمان دبێژن هه‌می ئول هاتینه‌ لادان و ته‌نیا خوه‌دێ په‌یمان دایه‌ موهه‌ممه‌د كو قورئان ژرێ نه‌یێت لادان ( اننا انزلنا الذكره‌ و یننا له‌ لحافضون ). دیسان لده‌ف ڤان ئولا خوه‌دێ كارێن جودا هه‌نه‌. دبینی هنده‌ك بو خوه‌ خوه‌دێ ژ به‌را، گێچێ، ئاخێ چێدكه‌. هنده‌ك بو خوه‌ گیانه‌وه‌رێن دن كرینه‌ خوه‌دێ. تشتێ هه‌ڤپشكێ هه‌می ئولا ئه‌وه‌ كو خه‌لك سه‌ره‌رای پێشكه‌فتنا زانستی و ئاسانبونا بده‌ست ڤه‌ ئانینا پێزانینا دیسان د ئولێ خوه‌ ناگه‌هن و پێویستی بجادوگه‌ره‌كی هه‌یه‌ ژ بو رێكا ئاینێ وی ژێرا زه‌لال كه‌ت.
پێداچونه‌ك لسه‌ر هه‌می ئولا بو مه‌ دیاردكه‌ت كو نوینه‌رێن خوه‌دێ ژوی ئولی بوینه‌ سه‌ده‌ما هندێ كو ئه‌ڤ ببنه‌ تایێن جودا و هه‌ریه‌ك خوه‌ بدوروست بزانیت و یێ دن بباشترین شێوه‌ بلاده‌ر، ئه‌گه‌ر نه‌ بكافر بده‌ن ناساندن. دابه‌شكرنا ئولا لسه‌ر تایێن جودا بویه‌ سه‌ده‌ما ماسترین و زۆرترین وێرانیا د مێژویا مروڤایه‌تیێ دا. كاتولیك و ئه‌رتودوكسا بده‌یان ملیون خه‌لك بكوشتن دایه‌ لژێر ناڤێ عیسا، پاشان پروتستانتا و كاتولیكا بده‌یان ملیون خه‌لك بكوشتن دان لژێر ناڤێ كوی دوروسته‌ و كوی چه‌وته‌. هه‌لبه‌ت گه‌هاندن و به‌لاڤكرنا باوه‌ریا عیسای بسه‌دان ملیون خه‌لك دان كوشتن. ژده‌رڤه‌ی جه‌نگێن تایێن جودا دناڤ هه‌ر یه‌ك ژڤان بوچونێن جودا لناڤا فه‌لا.
ره‌وشا ئیسلامێ نه‌پر باشتره‌ ژ فه‌لا، داگیركرنا وه‌لاتێن دن لژێر ناڤێ به‌لاڤكرنا ئولێ ئیسلامێ بسه‌دان ملیون بون قوربانی، بملیونا خه‌لك هاته‌ كوله‌ كرن. هه‌ر پشتی مرنا موهه‌ممه‌د پێغه‌مبه‌ر هه‌یا رۆژا ئه‌ڤرو كوشتن نه‌هاتیه‌ راوه‌ستان، لایه‌نگرێن قوره‌یشیا، به‌نی ئوممه‌یه‌، ئه‌مه‌وی، عه‌لی و نه‌ڤیێت پێغه‌مبه‌ری، عه‌یشایێ، سۆفیا، موعته‌زیلا، ………..تا یا ئه‌ڤرو ئه‌م دبینین شیعه‌ و سوننه‌ تادگه‌هیت گروپپێن دناڤواندا بسه‌دان ملیون ژ هه‌ڤ كوشتینه‌. هه‌مان تشت بو بودیزمێ و ئولێن دی ده‌رباس دبه‌. ئه‌ڤ هه‌می كوشتنه‌ هاتیه‌ كرن بپالپشت و پێشه‌نگیا تاوانبارێن خوه‌ بنڤێ نوینه‌رێن خوه‌دێ دایناسكرن هاتیه‌ و تێ كرن.
ئه‌ز ناخوازم پتر لسه‌ر وه‌ درێژ كه‌م چونكی ژبه‌ر مزگه‌فت، دێر و لاله‌شا ده‌ما وه‌ نینه‌ بو خوه‌ندنێن درێژ له‌وما بكورتی و بكوردی دبێژم ئه‌و كه‌سێ نكاره‌ نانێ خوه‌ په‌یداكه‌ بلا شیره‌تا ل خه‌لكێ‌ دن نه‌كه‌، به‌لێ بو خوه‌دێ و نه‌مان بو نوینه‌رێن وی.

‎لدور Malame

Check Also

رۆژئاڤا دكه‌ڤیت، داگیر دبیت لێ ناره‌ڤیت

د. شه‌عبان مزوری هێرشا تورانیا و پانتورانیسمێ ڤا هه‌فتیه‌كا خوه‌ ده‌رباس دكه لسه‌ر به‌شێ رۆژهه‌لاتا …


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.