گەلو ما مە سازی هەنە ژبو ئەم چاکسازیا بکەین؟            

IMG_0830

د.شعبان مزوری

ڤان سالێن داوی ب تایبەتی پشتی پەیدابونا بزاڤا گوران و بخورتبونا ئوپوسزیونێ ئەم دشێین بێژین رۆژانە د هەمی دەرفەت و هەلکەفتنادا ئاخفتن تێن کرن ل سەر چاکسازیا ل باشورێ کوردستانێ. ئەز بگرنگ دبینم ئەم بزانین سازی چی یە ؟ مە سازی هەنە یان نە؟ ئەگەر مە سازی هەبن چ لاوازی هەنە و د کیژان سازیادا؟ لدوماهیکێ چ رەنگێ چاککرنێ پێ دڤێت و ژبەرچی؟ بەرسڤا ڤان پرسا دێ کارئاسانیەک مەزن بومەکەت وەک هەر تاکە کەس ل باشورێ کوردستانێدا.

ئەم کورد پەیڤا چاکسازی ل شوینا پەیڤا ریفورم بکار تینین، پەیڤا ریفورم نەگەلەک کەڤنارە و مێژویا وێ ڤەدگەریت بو سەدا هەڤدێ. ئەو کەسێن باوەری ب شورەشی نەبوین وەک چارەسەری بو كێشێن جڤاتی و نشتیمانی برێفۆرمیست دهاتن ناڤکرن، هەیا ناڤەراستا سەدا بیستا رێفورمیست وەک کەسێن هەڤالبەندێن دەستهەلاتێ دهاتن ناسکرن، یانژی وەک کەسێن ترسینوک.

ئەم دزانین پەیڤا شورەش تێ رامانا هەلوەشاندنا هەمی دام و دەزگەهێن کەڤن و ئاڤا کرنا وان ب شێوەکێ نوی، شورەش ژ پەیڤا رێڤەلسیون هاتیە کۆ ئەگەر ئەم ب ئاسانی پێناس بکەین تێتە رامانا وەرچەرخەک نوی د ژیانا جڤاکێدا، ئەڤ گوهارتنە هەمی ئالیا دگرن، ئالیێ ئابوری، پولیتیکی، جڤاکی… هتد. رێفورمیست ئەو کەس بون ئەوێن باوەری بگوهارتنێن بنەرەتی نەبوین. بەلکو بدیتنا گەلەک ژوان شورەش گەلەک پتر وێرانیا بخوەراتینە ژ چاکیا، لەوما لگور بو چونا وان ژبو گوهارتنا پێتڤی نینە مروڤ هەولبدەت سیستەما هەی ژناڤ ببەت، بەلکو مروڤ پێتڤیە هەولدەت چاکسازیا تێدا بکەت.

دەما ئەز تەماشەی رەوشا باشورێ کوردستانێ دکەم براستی شاش دمینم، گەلو دڤێت خەلکێ مە کیژان رێ لبەر بگریت؟ ژلایەکێ دیڤە ل باشورێ کوردستانێ چ سازی هەنە گەلو کو ل دژی وان شورەشێ بکەین یانژی هەولدەین ریفورمێ تێدا بکەین؟ وەک کەسەک ژ باشورێ کوردستانێ ئەز چ سازیێن میری نابینم و چ رەنگێن دەستهەلاتێ وەک وەلات نابینم. ئەز دزانم جارەک دن خەلکەک دێ بێژیت یا من ژ کەربە لێ ئەز دێ هەولدەم ل ژێر ب هندەک نمونا ڤێ چەندێ بینمە پێش.

مەزنا یا گوتی دو سەر د قازانکەکێ دا نائێنە کەلاندن، ڤێجا چەوا ئەگەر سەر هند بن نەئێن هەژمارتن. هەروەسا مەزن دبێژن گرارا دو کابانیا یاسیرە ئانژی یا بێ خوێ یە، مانە دێ گێلما گاڤانی بیت ئەگەر کابانی بهزارا بن؟

هندەک د بێژن بەدبەختیا مە هەبونا دو سەروکایە، ئەز دبێژن ئەگەر دو بانە بەختەوەری بو، لێ کێشە هەرکەسێ دەور و بەرێ هەردو سەروکا سەروکن، خەزیرێن وان ، برایێت وان، کورێت وان، نەڤیێت وان، خزم و کەسێت وان هەتا خۆلامێت وان سەروکن. هەر کەس خوە بگەهینتە یەک ژ ڤان کەسا دێ کلیلکا جەهنەمێ یان بەهەشتێ بدەستڤە ئینیت، چونکی هەمی سامان و زیندان لبن دەستێ ڤان دایە لدویف دلێ خوە خەلکی خەلات و جەلات دکەن، نە کەس دسەرانە و نەکەس د بەرانە. وەک ئەم دزانین ئەڤە پتر ژ دو سالا دەرباس بو ل سەر نەبونا جێگرێ سەروکی، یاسا دبێژیت سەروکێ هەرێمێ دڤێت جێگر هەبیت، گەلو ئەڤ یاسایە ل کیژان زیندانێ دایە و بفەرمانا کێ؟ لێ لبیرا مەیە دەما مە جێگرەک هەی کو بو نەبو ل کوچک و تەلارێن سەروکی کار بکەت، ژڤێ خرابتر تێ گوتن بو کوسرەت رەسول نەبو ل هەولێر خەوکەت و دبێژن هەیا ئەڤرو مالاوی ل سلێمانیێ یە و پدک هەیا ئەڤرو رێکێ نادەتێ مالا خوە بینتە هەولێر هەرچەندە ئەو بخوە خەلکێ هەولێرە. ئەڤ نمونە باوەر دکەم ژ نێزیک دیمەنێ هەمی تێکەلیا لهەرێما باشورێ کوردستانێ تینە بەرچاڤ.

گەلەکا خەما وان کو مە دو حوکمەت هەنە، لێ خوەزی هەما دو بانە، مخابن ئەگەر ئەم هەما بسەرڤە تەماشەکەین دێ بینین چوارن، چونکی مەکتەب سیاسیێن هەردو پارتێن دەستهەلات حوکمەتا لسەر حوکمەتێ نە، ئەگەر ئەم کویرتر بچینێ حوکمەتێت مە ب هەژمارا کومیتێن ڤان هەردو پارتیانە.. رۆژانە مە گوهلێ دبیت ژبەر ئەگەرێن جودا خەلک تێت گازی کرن بو لەق. مەلبەند، مەکتەب، رێکخراو، کومیتە بناڤێ مێڤان کرنێ لێپرسین و گەفت تێن کرن، هەروەسا ب هزاران کەس رۆژانە سەردانا ڤان رێکخستنا دکەن ژبو داخوازا هاریکاریێ، چونکی خەلک باش دزانیت کو چکەس نەشێت بریارێت وان جێبەجێ نەکەت و ئەون حوکمەت. دبێژن یاسا سەروەرە، چونکی یاسای نابینن ژبەرکو یاسا هەردەم لبن پێلاڤا وان دایە، لەوما هزر دکەن یاسا ل ئەسمانایە. پشتی سەروکێ حوکمەتێ هاتی گوهارتن و کابینا شەشێ دەست بکار کری ، دگوتن بەشەکێ هەرێ مەزن ژ ئاڤاهێی ئەنجومەنی بو بەرهەم سالح و هەڤالێت وی نەبو لێ بگەرێین و دگوتن ژورا نێچیرڤان بارزانی دەرگەهێ وێ یێ گرتی بو و لهیڤیا ڤەگەرا خوەدانێ خوەبو پشتی دو سالا. ‌‌هێزێن پاراستنا ئەنجومەنی کو تێنە ناسکرن بناڤێ هێزا ئەرز یا بنگەهێ وێ ل باژێرێ دهوکە ل کێلەکا سرۆکاتیا زانکویا دهوکێ، من بخوە ژ گەلەک کەسان بهیستیە کو ئەڤ هێزە راستەو خوە گرێدای نێچیرڤان بارزانیە و چ پەیوەندیا وان ب ئەوا ژێرا دبێژن وەزارەتا ناڤخوە یانژی وەزارەتا بەرەڤانیێ نینە.

گەلەک کەساتیا د گەرم گەرما شەرێ ساردا لناڤبەرا بلوکێ کاپیتالیزمێ و سۆسیالیزمێ دا هەولدان سیستەمەکا سێیەمین پەیداکەن و کار پێ بکەن ژ وانا جوزێف تیتو، عبدالناصر…هتد رێکخراوا وەلاتێن بێلایەن، قەزافی ل لیبیا جەهیریا گەلێری، خومەینی کۆمارا ئیسلامی و ویلایەتا فەقیه… و گەلەک تیئوریزانا هەولدان هندەک سیستەمێن دی پەیداکەن لێ وەک ئەم دزانین هەیا ئەڤرو سەرنەگرتینە ژ دەرڤەی ئەزمونا باشورێ کوردستانێ کو مروڤ دکاریت وەک سیستەمەک نوی بناڤکەت. ئەگەر ئەم بەراوەردیا ئەزمونا باشورێ کوردستانێ بکەین دگەل ڤان سیستەمێن دەستهەلاتداری کو هەیا ئەڤرو هاتینە ناسکرن د مێژویا مروڤانیێ دا چ وەک هەڤی نینن، ئانکو بکورتی ئەزمونەک تازەیە لسەر سێ ستونێن هەرێن ستەمکار هاتیەئاڤاکرن، درەو، تالان، ترس. لەوما ئەڤرو پیڤانێن جیهانی ژ بو گوهارتنێ ل باشورێ کوردستانێ مروڤ نەشێت کار پێ بکەت و گورانژی دێ بیتە دۆران و دێ رویرەشبیت چونکی ئەڤرو رۆژا؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟.

 

‎لدور مالا مه‌

Check Also

بلفور و تیلرسون – جوهی و كورد

د. شه‌عبان مزوری ئه‌ڤرو ١٠٠ سال ده‌رباس دبن لسه‌ر ناما ریتشارد ئه‌رتور بلفور نڤیسی بو …

اترك تعليقاً

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.