پارچه‌ بونا توركیا باشترین به‌رهه‌مێ ئه‌ردوگانه‌!

د. شه‌عبان مزوری
هه‌ر بهێزبونا رێكخستنا ئیخوان موسلمینا ل توركیا د دوماهیا سه‌د سالا ده‌رباس بویدا و پشتگیریا وێ بو رێكخستنێن توندره‌وێن سوننی مه‌زهه‌ب ل ده‌ڤه‌رێن جودایێن جیهانێ وه‌ك به‌لقان، باكورێ ئه‌فریقا، روژهه‌لاتێ باشورێ ئاسیا، وه‌لاتێن موسلمان ئولێن سوڤیه‌تا به‌رێ، روژهه‌لاتا ناڤین تایبه‌ت ل ئیسرائیل و فه‌له‌ستین.
ئیخوانێن توركا كو لبن ناڤێن جودا كاركرین هه‌یا كو ئه‌‌ڤرو دگه‌هیته‌ پارتا داد و گه‌شه‌پێدانێ خوه‌ستیه‌ وه‌ك سولتانێ ئوسمانی خوه‌ وه‌ك رێبه‌ر و پێشه‌نگا جیهانا ئیسلامیا سوننی مه‌زهه‌ب بكه‌، ئه‌ڤه‌ ژ ئالیه‌كڤه‌، ژ ئالیه‌كێ دنڤه‌ دخواست پشتگیریا روژئاڤا بده‌ست ڤه‌ بینه‌ لبن ناڤێ ئیسلاما میانره‌و.
وه‌ك كه‌سه‌كێ ل ئه‌وروپا دژیت من‌ بخوه‌ ددیت چالاكبونا بزاڤا ئیسلامیا سوننی پر خورت بو ب هاتنا پارتا ئه‌ردوگان بو سه‌ر ده‌ستهه‌لاتێ. دروستكرنا مزگه‌فتنا، رێخستنا، كومه‌لا، ڤه‌كرنا سه‌نترێن بازرگانی، په‌یدا كرنا لوبیه‌كێ توركی ب رێكا پشتگیریكرنا هنده‌ك به‌ربژێرا د هه‌لبژارتنێن ئه‌وروپا، ئه‌مریكا و گه‌له‌ك وه‌لاتێن دن ژ وانا( مسر، تونس، مه‌غرب، ئوردن، كویت، پكستان، كوردستان و پرانیا وه‌لاتێن سوڤیه‌تا به‌رێ یێن پرانی موسلمان ئول ). پشتگیریا به‌ربژێرێن ئاستێن جودا دكرن هه‌ر ژ موختارا هه‌یا په‌رله‌مانتارا. مل بملێ ڤی كاری را هه‌مو پێچێبونێن خوه‌ ته‌رخانكرن ژ بو به‌ره‌ك دوژمنكار كار هه‌مبه‌ر كوردا ئاڤه‌ كه‌ و جهێ ئاماژێ یه‌ هنده‌ك كورداژی جهێ خوه‌ دڤی به‌ره‌یدا كر.
گومان تێدا نینه‌ تا رادده‌ك باش ئیخوانێن توركیا سه‌ركه‌فتی بون د پلانێن خوه‌دا، هێدی هێدی ب تێكدانا ئارامیا كومه‌لاتی ل گه‌له‌ك وه‌لاتا. پر به‌رچاڤ ئه‌ڤ كاره‌ ده‌ركه‌فت سه‌ر به‌ركێ پشتی یا ژێرا دبێژن بوهارا عه‌ره‌بی. ژبو پێشخستنا ئابوریا خوه‌ توركیا هه‌می هه‌ولدان ژبو هه‌می روژهه‌لاتا ناڤین ببیته‌ هه‌رێما كوردستانا عیراقێ و عیراق بگشتی. توركیا ئالیگه‌رێن خوه‌ خستن كار ژبو ژێرخانا ئابوریا ڤان وه‌لاتا ژبن ببه‌ ژبو بازارێن جودا بو گلێشێ خوه‌ په‌یداكه‌، بڤی ئاوای ئابوریا توركی گه‌شه‌پێدانه‌ك به‌رچاڤ دیت ڤان ١٠ سالێن داوی.
ب بوهارا عه‌ره‌بی را مریدێن سولتانێ ئیسته‌نبولێ بو نه‌ سه‌ركێشێن سه‌ره‌كی ل ڤان وه‌لاتا، ل مسر و تونس ده‌ستهه‌لات كه‌فت ده‌ستێ وان، ل یه‌مه‌نێ نێزیك بون لێ ئیرانێ پێشی لێ گرت. هه‌ولدانێن جه‌زائیر، مه‌غرب…هتد. بێگومان ئه‌ڤ هه‌ولێن توركا هه‌می سه‌ر نه‌گرتن و ئه‌وێن سه‌رگرتین ژی وه‌ك نمونه‌ مسر دوم درێژ نه‌بون. ب  ده‌ها هزارا مریدێن سولتانێ ئوسمانی قه‌ستا سه‌رایا سولتانی كرن.
د سالا ٢٠١٥ دا ٤ جارا من سه‌ره‌دانا توركی كر، ٢ جارا باكورێ كوردستانێ و ٢ جارا بو هه‌رێمێن تورك نشین. یه‌ك ژ وان جها ئیسته‌نبول بو. هه‌لبه‌ت ئه‌ڤه‌ جارا ئێكێ نینه‌ ئه‌ز بخوه‌ سه‌ره‌دانا ئیسته‌نبولێ دكه‌م، بو من چاڤرێ بو ئاخفتنا عه‌ره‌بی بێت گوهێ من چونكی ئه‌م هه‌می دزانین پتر ژ یه‌ك ملیون سوری مشه‌خت بوینه‌ توركی و ئاسایی یه‌ مروڤ ل جهێن جودا خه‌لكێ كاركه‌رێ سوریێ ببینیت، لێ بو من جهێ سه‌ره‌نج راكێشانێ بو كو خه‌لكه‌كێ زور ببینم ژ زه‌لامێن خوه‌دان ریهێن درێژ و ده‌لنك كورت، ژنێن ره‌شپوش ژ كوڤانكا سه‌ری هه‌یا بنێ پیا و بده‌ڤوكێن جودایێن عه‌ره‌بی دئاخفتن ( مسری، مه‌غربی، تونسی، جه‌زائیری، لوبنانی، یه‌مه‌نی…..هتد). هه‌لبه‌ت ب ژماره‌ك به‌رچاڤ. بو ده‌مه‌ك كورت ڤی دیمه‌نی پیشاوه‌را پاكستان ئانی بیرا ده‌ما هنده‌ك نڤیسكارا لسه‌ر چونا جیهادیستێن عه‌ره‌ب بو شه‌رێ سوڤیه‌تا به‌رێ ل ئه‌فغانستان نڤیسینێن خوه‌ به‌لاڤكرین.
هه‌ر دڤێ سه‌ره‌دانێ دا ئێڤاره‌كێ ل هوتێلێ ئه‌ز و كه‌سه‌ك نه‌ژادپه‌رستێ تورك ( مه‌هه‌په‌چی ) بێی ژڤان لسه‌ر یه‌ك مێزه‌ كومبوین. پشتی من ژێرا گوتی ئه‌ز كوردم و ژ چ وه‌لات هاتیمه‌. ئه‌م كه‌تین گه‌نگه‌شێ. هه‌لبه‌ت گه‌نگه‌شا مه‌ ژ لایێ زمانی ڤه‌ نه‌گه‌لك یا ره‌هوان بو، چونكی ئه‌ز بخوه‌ توركی نوزانم و ئنگلیزیا من گه‌له‌گ گه‌له‌ك یا لاوازه‌. بهه‌ر ئاوایه‌كی تا رادده‌ك باش مه‌ هه‌ردویا هزرێن خوه‌ رادگه‌هاندن. هه‌ڤپشكێ من لسه‌ر مێزێ وه‌ك نه‌ژانپه‌ره‌سته‌ك تورك چ هه‌ستێن خوه‌ نه‌دڤشارتن، به‌رامبه‌ر هندێ من ژی چ هه‌ستێن خوه‌یێن وه‌لاتپارێزی نه‌ ڤه‌شارتن. پشتی گه‌نگه‌شه‌ك ٢ كاتژمێری بكورتی من ئه‌ڤه‌ بو وی راگه‌هاند. فه‌لسه‌فا یه‌ك ئالا، یه‌ك نه‌ته‌وه‌، یه‌ك زمان و یه‌ك وه‌لات دده‌مه‌ك هه‌ری درێژ هه‌یا ٥ سالێن دن و دبیت هه‌یا ٥ مه‌هێن ئه‌ڤه‌ هه‌می نه‌مینیت. ئه‌گه‌ر وه‌ سه‌ربرێت عه‌ره‌ب ئینابن ژ بو سه‌رێ مه‌ ژێ كه‌ن و خانیێن مه‌ ب سه‌ر سه‌رێ مه‌دا بهه‌رفینن، هون پر شاشن. بكورتی ئه‌و ئاگرێ هه‌یا ئه‌ڤرو پشتی ٢٥ سالا ژ نه‌ما سوڤیه‌ت پاكستان تێدا دكه‌لیت دێ بیته‌ به‌هه‌شتا به‌رین بو وه‌ توركا ل سه‌ر ده‌ستێ ڤان عه‌ره‌بێن وه‌ ئانین بو ژبن برنا مه‌. ئه‌ردوگان توركیا كریه‌ هێلینا تروریستا و ئه‌و بخوه‌ به‌ری هه‌می كه‌سه‌كی دێ بڤی ئاگری سوژیت. وێ ده‌مێ نه‌ ئالا، نه‌ نه‌ته‌وه‌، نه‌ زمان و نه‌ وه‌لات نامینیت.

‎لدور مالا مه‌

Check Also

بلفور و تیلرسون – جوهی و كورد

د. شه‌عبان مزوری ئه‌ڤرو ١٠٠ سال ده‌رباس دبن لسه‌ر ناما ریتشارد ئه‌رتور بلفور نڤیسی بو …

اترك تعليقاً

لن يتم نشر عنوان بريدك الإلكتروني. الحقول الإلزامية مشار إليها بـ *


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.