بلفور و تیلرسون – جوهی و كورد

د. شه‌عبان مزوری
ئه‌ڤرو ١٠٠ سال ده‌رباس دبن لسه‌ر ناما ریتشارد ئه‌رتور بلفور نڤیسی بو لورد والتر روتشیلد رێبه‌رێ جڤاكا جوهیا لبریتانیا كو لگه‌له‌ك جها تێ ناڤكرن وه‌ك سوزا بلفور یان دیكله‌راسیونا بلفور. ئه‌ڤ نامه‌ ٢ نۆڤه‌مبرا ١٩١٧ هاتیه‌ نڤیسین و ٩ نۆڤه‌مبه‌را هه‌مان سال لچاپه‌مه‌نیێ هاتیه‌ به‌لاڤكرن. من بده‌لیڤه‌ك راست زانی هنده‌ك هه‌ڤبه‌ریێ بكه‌م لناڤبه‌را بزاڤا جوهیا لوێ سه‌رده‌مێ و كوردا پشتی ١٠٠ سالا.
ثشتێ بالكێش بو من نامه‌كا هنده‌ كورت بكاره‌ ببه‌ بنگه‌هه‌ك ژبو دوروستكرنا وه‌لاتی بو جوهیا ل دونیایێ و بتایبه‌تی لرۆژهه‌لاتا ناڤین دناڤا جه‌رگێ عه‌ره‌ب و ئیسلامێ دا. لایه‌نه‌كێ دن یێ بالكێش كو ئه‌ڤ نامه‌ هاتیه‌ نڤیسین بو رێبه‌رێ به‌شه‌ك ژ جڤاكا جوهیا ل بریتانیا كو هیچ پله‌كا به‌رز نه‌بو دناڤ بزاڤا سه‌یونیزمێ دا ( مه‌به‌ستا من لرێزێن پێشی نه‌بو ). دناما خوه‌دا بلفور دبێژیت، من دڤێت بو ته‌ راگه‌هینم كو حوكمه‌تا پادشایا بریتانی پشتگیریا دوروستكرنا وه‌لاته‌كی بو جوهیا دكه‌ ل فله‌ستین و دێ هه‌می پێكولێن خوه‌ كه‌ت بو جێبه‌جێ كرنا ڤێ ئارمانجێ…..هتد نامه‌ بخوه‌ پێنج رێزه‌ لدوماهی دبێژه‌ هیڤیدارم ڤی هه‌لویستی بگه‌هینی فیدراسیونا سه‌یونیزمێ ( كو فیدراسیونا پرانیا جوهیا بو ل جیهانێ ).

١- به‌ری سه‌د سالا و هه‌یا ئه‌ڤرۆ پرانیا سیستێما بانكی و راگه‌هاندنێ لپرانیا وه‌لاتێن ئیندوستری لژێر ده‌ستێ جوهیا بو.
– كوردا لباشور پشتی ١٠٠ سالا دخواستن وه‌لاته‌كی برێكا به‌رتیلا ئاڤاكه‌ن.
٢- پرانیا جوهیا لهه‌می وه‌لاتا سندوقێن ئالیكاریێ بو دوروستكرنا وه‌لاته‌كی ئاماده‌كربونا.
– كوردێن هه‌رچوار پارچێن كوردستانێ ل ده‌رڤه‌ی وه‌لات بو خوه‌ باشور وه‌ك چێله‌ك ته‌ماشه‌دكر و هه‌ركه‌سی ژ ره‌خێ خوه‌ڤه‌ ددوت.
٣- پرانیا جوهیا مروڤێت ئه‌كادیمیبون، لپیشه‌یێن خوه‌دا بناڤ و ده‌نگ بون.
– پرانیا كوردا نه‌خوه‌نده‌ڤانن، یه‌ك ئه‌كادیمی لسه‌ر ئاستێ جیهانی نینه‌.
٤- ژمارا جوهیا ل فله‌ستین نه‌دگه‌هشت ٥٠ هه‌زار كه‌سا.
– كورد لباشور پتر ژ ٧ ملیونانه‌.
٥- جوهیا ته‌مه‌ت ئاقارێ گونده‌كی خاكا كونترۆلكری نه‌بو.
– كوردا ته‌مه‌ت لوبانان و فله‌ستین خاكا كونتۆلكری هه‌بو.
٦- جوهیا هیچ دامه‌وده‌زگه‌هه‌ك ئاڤاكری نه‌بو ل فله‌ستین
– كورد هه‌مانه‌بیت بناڤ خوه‌دی سه‌روك، په‌رله‌مان و حوكمه‌ت بون.
٧- جوهیا هیچ یه‌كینه‌یێن چه‌كداری نه‌بون.
– كورد خوه‌دێی ٣٠٠ هه‌زار چه‌كداره‌ و وه‌زاره‌تا پێشمه‌رگه‌.
٨- ناما بلفور چوار رێز بون.
– ناما تیلرسون چل رێز بون.
٩- جوهیا ته‌نها پشتگیریا بریتانیا هه‌بو.
– كوردا پشتگیریا ئه‌مریكا، بریتانیا، فره‌نسا، ئه‌لمانیا و نه‌ته‌وێن یه‌كگرتی هه‌بو.
١٠- جوهیا ته‌نها نامه‌ك هه‌بو بو كه‌ساتیه‌ك جوهی لبریتانیا.
– كوردا ده‌هان نامه‌، سوز، هه‌ڤدیتن، كومبون و ده‌هان دیدارێن رۆژنامه‌ڤانی ژ هه‌مو لایه‌نێن زلهێڤه‌ هه‌بون.
١١- جوهیا سوپاسیا بریتانیا كر و كونگرا سه‌یونیزمێ یا پشت وێ نامێدا هاتی ئه‌ڤ نامه‌ وه‌ك هه‌لویستێ جامێرانه‌یێ بریتانیا ته‌ماشه‌كر..
– كوردا هه‌می بێمننه‌تكرن، گوهداریا كه‌سێ نه‌كر و گوتن ئه‌م دێ یا خوه‌كه‌ین و حسابێ بو كه‌سێ ناكه‌ین، بكورتی ئه‌‌م نانكورین نه‌ دوستێن مه‌، بتایبه‌تی ئه‌مریكا.
ئه‌ڤه‌ چه‌ند خالبون و گه‌له‌ك دن هه‌نه‌، لێ پرس ئه‌وه‌ چما ئه‌م گه‌هشتین ڤێ رۆژا ئه‌م تێدا؟ به‌رسڤا ڤێ پرسێ گرنگه‌ و دڤێت ئازادانه‌ بێت شروڤه‌كرن ژلایێ پرانیا مه‌ڤه‌ وه‌ك كورد، دڤێت ئه‌م برینا نه‌ڤه‌شێرین، دڤێت ده‌رمانا بو په‌یداكه‌ین، ئه‌گه‌ر نه‌ هه‌ر ده‌م ده‌م دێ كێم و عه‌داڤێ گریت، دێپه‌قیت، دێ بهێن گه‌هیت هه‌می لایه‌كی و دێ ئازارێ كێشین. لدوماهیێ دبێژم دونیا نه‌خرابه‌ لێ زۆر ماستره‌ ژ ئاستێ تێگه‌هشتنا كوردا.

‎لدور مالا مه‌

Check Also

ئه‌ڤرۆ ده‌ر ئه‌نجاما هه‌مان عه‌قلیه‌تا سیاسیا دوهیه‌ به‌شێ دووێ

١٩٩٢- ١٩٩٤ باشورێ كوردستانێ ژ یه‌كین هه‌لبژارتن بو وێرانترین شه‌رێ ناڤخوه‌یێ د. شه‌عبان مزوری سه‌ره‌رای …


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.