بلا هه‌ركه‌س لئولێ خوه‌ خوه‌دی ده‌ركه‌ڤه‌

د. شه‌عبان مزوری
ئه‌ڤ بابه‌ته‌ كو دمه‌كیدا ئارمانجا من چكه‌س یان گروپ نینن، دهه‌مان ده‌مدا ئاراسته‌ی هه‌ر تاكه‌ كه‌سی یه‌. لڤێره‌ بو من نه‌ته‌نها ئول تێگه‌هشتنا كلاسیكدا بابه‌ته‌ به‌لكو هه‌می بوچون كو كه‌ زێده‌ دبنه‌ ئول یان مه‌زهه‌ب. یه‌ك ژكێشێن هه‌رێن سه‌ره‌كی كو دڤێت راشكاوانه‌ ئه‌م لسه‌ر باخڤین و گه‌نگه‌شێ بكه‌ین ئه‌یدولوژیه‌ت و كومه‌لگه‌هه‌. ئه‌ڤ ئه‌یدولوژیه‌ وه‌ك په‌رستنا خوه‌دێ یه‌ك ندیار یانژی هزرێن كه‌سه‌ك مری یانژی كه‌سه‌ك هێژان ژیان دكه‌ت. بو من هه‌مو ئه‌یدولوژی وه‌ك هه‌ڤن دهه‌لسه‌نگاندنا خوه‌دا، ئانكو هه‌مو بره‌شی هاتینا ره‌نگكرن و وه‌ك ئه‌م دزانین ره‌ش چو ره‌نگان ناگره‌. هه‌ركه‌س ته‌نها خوه‌ راست دبینه‌ و لهه‌مو كه‌سێن لده‌رڤه‌ی په‌رژانێ وی دشاشن و رۆژه‌ك وێ بێت ڤه‌گه‌رن سه‌ر رێكا راستیێ.
بو من كێشه‌ نینه‌ كانێ مرۆڤه‌ك لایه‌نگرێ كیژان ئولیه‌ یانژی بوچونێ یه‌ تا ده‌ما ئه‌و من مه‌جبور نه‌كه‌ هزرێن وی بپه‌ژرینم. بو من گرنگ نینا موچێ مه‌له‌كی، قه‌شه‌كی، كوچه‌كه‌ی یانژی به‌رپرسێ پاته‌كێ چه‌ند تا رۆژا موچێ وی ژ بودژا گشتی نه‌به‌. بو من گرنگ نی نه‌ په‌رستگه‌، مزگه‌فت، دێر و باره‌گایێن پارت و رێكخستنێن سڤیل چه‌ند پێویستن، چه‌ند مه‌زنن یانژی چه‌ند لێهاتیه‌ مه‌زاختن تا ده‌ما بودژا وان ژ سه‌رمایێ گشتی نه‌بیت.
لپرانیا وه‌لاتێن پاشكه‌فتی وه‌زاره‌تا كار و بارێن ئولی ژ وه‌زاره‌تێن هه‌رێن پر كارمه‌نده‌، پر خه‌رجه‌ و پر گه‌نده‌لیی یاسایه‌. كه‌سه‌ك نكاره‌ خوه‌ لڤی بابه‌تی بده‌ چونكی گه‌نده‌لێن ئولدار خوه‌دی هێزه‌ك مه‌زنن وه‌ك به‌ربانكێن ئولی، تیڤی، روژنامه‌، گوڤار…..هتد. چونكه‌ ئه‌ڤ چینه‌ خوه‌ بنونه‌رێن خوه‌دێ ناس دكه‌، هه‌ر گوتنه‌ك نه‌ شایسته‌ لگور دیتنا وان لێدانا خوه‌دێ وانه‌، چونكی خوه‌دێ پیروزه‌ نونه‌رێن وی ژیك پیروزن، له‌وما كه‌سێن پێشێ ڤان ئولا دبێژن ژبه‌ر ڤیانا مه‌ بو خوه‌دێ هنده‌ك كه‌س هێرشا دكه‌ن سه‌ر مه‌.

چیروكا من و مه‌له‌یه‌كی
به‌ریا پتر ژ ساله‌ك و نیڤا لمالا دوسته‌كی ل دهوكێ مێڤان بوم. یه‌ك ژ رونشتیا گوت دوكتور و ده‌ستێ خوه‌ درێژ بو یه‌ك ژ ئاماده‌بویا و گوت ئه‌ڤه خه‌تیبه‌. منژی گوت سلاڤ لته‌ مه‌له‌، گوت ئه‌ز نه‌مه‌له‌مه‌ ئه‌ز خه‌تیبم. من گوت ئیمام،. گوت دوكتور خه‌تیبم خه‌تیب، لێ بێ توره‌یی. من دیت ده‌لیڤه‌ك جوانه‌ بهاریكاریا ڤی جامه‌ری ستروكتورا رێڤه‌برنا مزگه‌فتێ لرۆژا ئه‌ڤرو بزانم. خه‌تیبی گوت لهه‌ر مزگه‌فته‌كێ كێماسی دڤێت خه‌تیبه‌ك كو خوتبێ دخوینه‌، ئیمامه‌ك‌ كو نڤێژێ لپێشیا خه‌لكێ دكه‌ت، موئه‌زن كو بانگی دده‌ت و ل دوماهیێ مجێور ئانكو فه‌رراش. هه‌لبه‌ت به‌شه‌ك مه‌زن ژ ئاخفتنا مه‌ لسه‌ر قه‌یرانا ئابوری بو، بوچی ئه‌م گه‌هشتین ڤێ ره‌وشێ و چه‌وانیا ده‌رباسكرنێ.
من گوت به‌رێز وه‌ك ئه‌ز تێگه‌هشتم كێماسی هه‌ر مزگه‌فتێ دڤێت ٤ موچه‌خور هه‌بن. خه‌تیبی گوت ژبلی مزگه‌فتێن هنده‌ك گوندێن بچوك، ژماره‌ كێماسی دوجاره‌ و گه‌له‌ك جاران چوار تا پێنج جاره‌. من پرسكر و گوت ببوره‌ به‌رێز موچا ته‌ چه‌نده‌. بدلگرانی گوت پشتی سیسته‌ما پاشكه‌وتێ هه‌ما بێژه‌ ٥٠٠ هه‌زار دینارن، به‌رێ نێزیك یه‌ك ملیون دینار بو. براستی دهاناڤادا ئه‌ز پر توره‌ بوم لێ دیسان من بئارامی پرسێن خوه‌ كرن. ته‌خانی هه‌یه‌؟ به‌لێ داینه‌ من. تو پارێ ئاڤێ و كاره‌بێ ددی؟ نه‌. كارهێ ته‌ ته‌نها چوار خوتبێن ٤٥ ده‌قیقه‌نه‌ د مه‌هێدا؟ گوت به‌لێ. من گوت به‌رێز خه‌تیب تا زه‌مانێ مه‌ بێوژدانێن وه‌ك وه‌ هه‌بن ئه‌م ژ قه‌یران و به‌له‌نگازیا قورتال نابین. باشه‌ خه‌تیب بو ٣ ساعه‌ت كار تو ٣٩٠ دولارێن ئه‌مریكی وه‌ردگری. ئه‌ڤ موچه‌ لكیژان پیشێ ‌هه‌یه‌‌؟ تشتێ هه‌رێ كرێت تر، هه‌ر مزگه‌فته‌ك بناڤێ خه‌تیبه‌كی دئێته‌ بناڤ كرن ژ ده‌رڤه‌ی ناڤێ فه‌رمی. ئه‌ڤه‌ مزگه‌فتا فلان مه‌له‌یه‌، ئه‌واهه‌ مزگه‌فتا فلان مه‌له‌یه‌. كه‌سه‌ك نه‌ شاره‌زا وێ هزر بكه‌ت مزگه‌فت بپارێن مه‌له‌ی هاتیه‌ ئاڤاكرن. باشه‌ مه‌له‌ شه‌رمنینه‌ هون په‌یڤا مزگافتا من بكار بینن؟
نابیت چو بازرگان ژبو ژ زه‌ریبێ بره‌ڤن مزگه‌فتا ئاڤاكن. پارێ زه‌ریبێ پارێ هه‌می هاولاتیایه‌، بێ ئول، فه‌له‌، ئێزدی، كاكه‌یی…هتد. باشه‌ گه‌لو هون بێژن كه‌سه‌ك ژڤان پێ خوه‌ش بیت بپارێ وان مزگه‌فت بێن ئاڤاكرن؟ ما دبیت مزگه‌فت بپارێ بێ ئولا بێت ئاڤاكرن. ئه‌ڤ گوتنه‌ ڤه‌دگه‌ریت بو ئولێن دنژی، نابیت دێر بێن ئاڤاكرن بپارێن موسلمانا یانژی خوه‌دی باوه‌ریه‌ك دن….هتد. نابیت هیچ كه‌س پروپاگاندێ بكه‌ت بو ئوله‌كی یانژی ئه‌یدولۆژیه‌كێ بژێواژیانا خوه‌ ژ سه‌رمایی گشتی دابین بكه‌ت. نابیت چ پارت و لایه‌ن ژ سه‌رمایی گشتی باره‌گا ئاڤاكه‌ن یانژی چالاكیێن دن بكه‌ن.
دبیت خه‌لكه‌ك هه‌بیت بێژیت لوه‌لاتێن دیموكرات هاریكاری بو رێكخستنێن جودا تێ كرن، راسته‌ لێ به‌رسڤا من بو وان. ژ لایه‌كی ئه‌ڤ وه‌لاته‌ خوه‌دی ئابوریه‌ك بهێز و ژێرخانه‌ك چاكن له‌وما دكارن به‌شه‌ك ژ سه‌رمایی گشتی بێت كارئینان ژبو پشتگیریا هزر و بیرێن جودا دجڤاكێ دا. ژ لایه‌ك دنڤه‌ ئه‌ هاریكاریه‌ هه‌می بیاسا هاتیه‌ رێكخستن و لسه‌ر داخوازا چ دیوانخانا ناهێته‌ برین، كێم كرن یانژی زێده‌كرن.
لدوماهیكێ دبێژم پێنگاڤا یه‌كه‌مین ژبوقه‌یران سڤك به‌، دڤێت هه‌می موچێن وه‌زاره‌تا كاروبارێن ئولی بێن برین، لجهێ ده‌وله‌تێ بلا لایه‌نگرێن هه‌ر ئوله‌كی ژبو كه‌ساتیێن خوه‌یێن ئولی برێكا كۆمكرنا هاریكاریا موچا وان دابین كه‌ن. دڤێت بێ دودل موچێ هه‌مو كه‌سێن لسه‌ر بنگه‌هێ گرێدانێ بڤی ئالی یان وی ئالیڤه‌ لژێر هه‌ر ناڤه‌كی یانژی كاره‌كی بێت برین و بلا برێكا ئابونا و هاریكاریا لایه‌نگرێن خوه‌ خه‌رجێن خوه‌ دابین كه‌ن. ئه‌گه‌ر ئه‌ڤه‌ بێته‌ ئه‌نجام دان بباوه‌ریا من ٩٠% ژ كارمه‌ندێن ئولی و ئه‌یدولوژی وێ ده‌ست ژ كارێ خوه‌ به‌رده‌ن و به‌شه‌ك نه‌ بچوك وێ ئول و ئه‌یدولوژیا خوه‌ بگهوره‌؟

‎لدور مالا مه‌

Check Also

هەستا بەرپرساتییێ یان ترس ژ سزا …

ئارمانج گوهه‌رزی ل دەڤەرا بارزان نەدار دهێتە بەرین نەژی گیانەوەر دهێنە کوشتن سەیرە … !!! …


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.