خوه‌دێ لته‌‌ بده‌ت یان لوانا؟

د.شه‌عبان مزوری
گه‌له‌ك جاران من گوتیه‌ بموخابنیڤه‌ كو بریارده‌رێن كورد لباشورێ وه‌لات نه‌ ئارمانج نه‌ داخوازه‌ك زه‌لال نه‌بویه‌، ئه‌گه‌ر بێت لهنده‌ك قوناغاندا هنده‌ك دلگه‌شی دوروست ببیت و ئومێده‌ك مه‌زن به‌ره‌ف ئاسویه‌ك گه‌ش و به‌خته‌وه‌ر هاتبیت پێش موخابن دناڤا شه‌ڤ و روژه‌كێدا هه‌می ژبن چویه‌ و ده‌رئه‌نجاما وێ وه‌ك لێنین دبێژیت گاڤه‌ك به‌ره‌ف پێش دوو گاڤ به‌ره‌ف پاش، ڵه‌ ئه‌ز دبێژم سێ گاڤ به‌ره‌ف پاش.
هه‌رده‌ما مه‌ لباشور پێشڤه‌ چونه‌ك دیتیه‌ براستی نه‌ ده‌رئه‌نجاما كاره‌كێ كو ئه‌م ژێرا دبێژین خه‌بات و خوینا شه‌هیدا به‌لكو هنده‌ك هه‌ل و مه‌رج ده‌رڤه‌ی كارتێكرن و داخوازامه‌ ره‌وشه‌ك تازه‌ ئانیه‌ ئورتێ كو شوینا سه‌ره‌ده‌ریه‌ك جوان و خستنا ڤان هه‌ل و مه‌رجا ژبو خوه‌شگوزه‌رانی و ئازادیا خه‌لكێ مه‌ دقوناغێن جودادابكارهاتبا، ته‌مام به‌ره‌ڤاژی هندێ ژ كوچكی ئه‌م دهاڤێتینه‌ ته‌نورێ و ژ ته‌نوره‌ بو ته‌نوره‌ك گه‌رمتر.
هه‌ر ژگوهارتنا سیسته‌ما ده‌ستهه‌لاتداری ل عیراقێ ژ سیسته‌ما پادشایی بو كوماری و هه‌یا رۆژا ئه‌ڤرۆ هه‌رده‌ما ده‌ستهه‌لاتداری كه‌فتیه‌ ده‌ستێ كوردا تالانی، كوشتن، دكتاتوری، بێدادی……هتد ژ سیمایێن كرێتێن حوكومرانی بخوه‌ڤه‌ گرتینه‌. سه‌رئه‌نجاما ڤان قوناغێن ده‌ستهه‌لاتداریا كوردی سال بو سالێ خه‌لك بێزاركر ژ نه‌ته‌وێ، نیشتیمانی و مروڤاتیێ، تایبه‌تی كو ده‌تسهه‌لاتداریا ڤان ٢٧ سالا خه‌لكێ مه‌ گه‌هانده‌ وی رادده‌ی كو بێژێن خوه‌زیكێن سه‌ددام و به‌عسیا. له‌وما دبه‌ هه‌ر ناڤ مروڤ لڤان بكه‌ لێ نابه‌ ناڤێ سیسته‌مێ لوان بكه‌ی‌، ئه‌ڤه‌ نه‌ پادشایی، نه‌ كوماری، نه‌ بنه‌مالی نه‌، ئه‌ڤه‌‌ كومكرنا گه‌مار و بێ ره‌وشتیا مروڤاتیێ نه‌.
یه‌ك ژ كرێترین سیمایێن ده‌ستهه‌لاتداریا كوردی لسه‌رده‌مێن جودا ڤان ٦٠ سالێن داوی ل باشورێ وه‌لات بهزارا خه‌لك كرن خویندارێن هه‌ڤ و خوینداریا هه‌ی بكارئینا ژبو لاواز كرنا خه‌لكێ و به‌رفره‌هكرنا ده‌ستهه‌لاتداریا خوه‌. ل سه‌ره‌تا سالێن هه‌شتیا ئه‌ز بخوه‌ پێشمه‌رگه‌ بوم لگه‌ل پارته‌ك فه‌رمانره‌وا ئه‌ڤرو ل كوردستانێ، بدژواربونا شه‌رێ عیراق و ئیرانێ، رژێما سه‌ددام هێدی هێدی له‌شكه‌رێ خوه‌ ژ گه‌له‌ك ده‌ڤه‌را ڤه‌كێشان و به‌ره‌ف سالا ١٩٨٢ بێژه‌ هه‌ما هه‌می گوندێن باكورێ دهوك، هه‌ولێر، سلێمانی و به‌شه‌ك ژ كه‌ركوك و موسل كه‌فتن ژێر كونترۆلا پێشمه‌رگه‌ی. ده‌ستهه‌لاتدارێن كورد كومیته‌ چێكرن بن ناڤێ كومیتا چاره‌سه‌ریا گرفتاریاى ( لجنه‌ حل المشاكل ) پشتی چه‌ند مه‌ها خه‌لكێ ناڤێ وێ كره‌ كومیتا په‌یداكرنا گرفتاریا ( لجنه‌ خلق المشاكل ). بێژه‌ هه‌ما گوند نه‌ما بێ ئاریشه‌، ئه‌ڤه‌ژی بو ئه‌گه‌را فراڤین ، شیڤ و نڤیكێن خوه‌ش بو به‌رپرسان و هه‌روه‌سا بزۆری شوره‌شگێركرنا هنده‌كا و جاشكرنا به‌شه‌ك دن.
یێ بێ ده‌نگ بیت ژ تاوانێ، تاوانباره‌
ئه‌ڤرۆ ده‌رفه‌ت نێزیك هه‌یه‌ ژبو هه‌ر تاكه‌ كه‌س لباشورێ كوردستانێ كو خه‌لك ڤان كه‌سێن سه‌ركێشیا وان كری به‌ره‌ف جه‌هه‌ننه‌مێ ڤه‌ سزا بده‌ن. خه‌لكێ مه‌ دڤێت نه‌خشا دیموگرافیا باشورێ كوردستانێ بینیت به‌رچاڤێن خوه‌ سالا ١٩٦١ و ئه‌ڤرۆ ژبو زه‌لال ببینن سه‌رئه‌نجاما ڤان قۆربانیا چیه. دبه‌ زۆربه‌ بو هنده‌كا نێزیك ٦٠ سالا به‌ره‌ف پاش ڤه‌گه‌رن لێ‌ خوه‌نده‌ڤانێ هێژا دڤێت ئه‌م ژبیر نه‌كه‌ین كو ده‌وله‌ت سه‌رێ ڤێ رێبه‌ریێ موسل و پر باژێروك و گوند ژ كوردا هاتن ڤالاكرن، كه‌ركوك و شه‌نگال گه‌هشتن ره‌وشا ئه‌ڤرو، شوینا سه‌رخوه‌بونێ شه‌ری لسه‌ر كوژان باشترین و وه‌فاداترین خولامه‌ لبه‌ر ده‌ریێ سولتانێ لبه‌غدا.
دكه‌ڤن دا د كورده‌واری دا دگوتن ئه‌گه‌ر كه‌سانه‌كی جاره‌كێ، فێره‌ك، بێ به‌ختیه‌ك، دره‌وه‌ك و هتد كاره‌ك ژڤان ره‌نگا لگه‌ل ته‌ كر مروڤ دبێژیت خوه‌دێ لێ بده‌ت، لێ ئه‌گه‌ر هه‌مان كه‌س هات و هه‌مان كار لهه‌مبه‌ر مروڤی ئه‌نجامدا بو جارا دویه‌مین، دڤێت مروڤ بێژت خوه‌دێ لمن بده‌ت.

‎لدور مالا مه‌

Check Also

باشترین هه‌لبژارتن، لێ به‌ربژێرێن بێ لایه‌ن كێمن موخابن

د.شه‌عبان مزوری ل ئه‌سمانێ ئه‌وروپا هه‌لبژارتنێن په‌رله‌مانێ عیراقێ ڤێ جارێ كو خه‌لكێ باشورێ وه‌لات وه‌ك …


هه‌ر بابه‌ته‌كێ به‌لاڤكری ده‌ربڕینێ ژ بۆچونا نڤێسه‌رێ بابه‌تی دكه‌ت و ماڵامه‌ ئینفو ژێ به‌رپرسیار نینه‌.