نێرین

چالاک و چالاکڤان

نزار بێجان

چالاکڤان “ناشط Activist، کی یە؟.

کیژ جورێ چالاکڤانا؟! چالاکڤانێ ئابوری، رامیاری، لەشکەری، یان ژی هونەری ؟! د وەلاتێ مە دا، دەما پەیڤا “چالاک و چالاکڤان تێنە بەر گوهێ مە، یەکسەر سەروچاڤ یان وێنەیێن چەند چالاکڤانێت سڤیل تێن بەرچاڤێن مە و د هەمان دەم دا ئەو سەروچاڤ/وێنە ب جان (روح) دکەڤن و دەنگێ گوتارێن وان د گوهێن مروڤی دا پێل ب پێل لسەر هەڤ دقەلپن.؛ ئەرێ چالاک و چالاکڤان ئەون؟! ئەگەر ئەم نها چالاک و چالاکڤانێن سڤیل بکن مژارا خوە ئەم دشێین ب ڤی رەنگی بدین ناسکرن: “چالاکڤان دڤێت رولێ پێخمبەراتیێ نەپەژبینە.

خوەژەن بە ژبو خوە بگەهینە ئاستا فەیلەسوفاتیێ”. ژبەر کو جڤاکا وی د نیڤا ڕێ دا شاشمایی مایە. لوما دڤێت ئەو ل بەندا خودێ نەمینە، تەکتیکێن نەراست چێنەکە. پەیمانێن قەلپ واژو نەکە، و خوە ژبو شەرەکێ پێشەروژی ئامادەنەکە. دڤێت ئەو وەسا بزانە کو ئەو ژ پارچەیێن وێ جڤاکێ پێکهاتیە و پێتڤی یە دناڤبەرا دەستهەلاتێ و جڤاکا سڤیل دا ڕێیا سێیەمین پەیدا بکە. ئها ئەڤ یەکە ژ کریار، کریار و تەرزێ فەیلەسوفا یە.

بەلێ راستە چالاکڤانێ “تاکی ژ، سار، گەرم، هشک، نەرم، نەخوەندەڤان، گەنج و کال ژن و مێران پێک تێن.؛ راستە چالاکڤانەک هەیە دنڤیسە، یەک دخووینە، یەک خوە دشەوتینە و یەک دعەجبینە. ئها ئەڤ چالاکی هەموو تەنێ بنگەها چالاکڤانیەکێ نە.؛ ژبەر کو چالاکڤانەکێ “تاک پتر سەربەردایە. دبە کو چالاکیا وی د ئاستا خوە دا بە ژی. لێ بەلێ ئەو ب تەنا سەرێ خوە ل هەمبەری دەستهەلاتەکێ وێ چ گرنگی، باندوڕ و واتەیا خوە ژی نەبە. چالاکڤانێ سەرراست دڤێت دلسوز، خوبەخش و فیداکار بە،

چالاکڤان دڤێت خوەدانێ خوە و ئەخلاقەکێ جودا بە. و وسا بزانە کو ئەو ژ پارچەیێن وێ جڤاکێ پێکهاتیە. لەوما دڤێت ل پارچەیێن خوە یێن دی ژی بگەرە و هەول بدە لگەل هەڤ کوم بکە. دەما چالاکڤانەک چالاکڤانەکێ دی دبینە، دڤێ وسا کێفخوەش ببە هەر وەکی کو پەرچەیەک ژ جانێ خوە دیتبە. چونکە ئەڤ چالاکڤانە ژ بو پێکهاتەکێ تەڤ دگەرە. لوما پێتڤی یە ئەڤ تاکە چالاکە خوە ژبو کومەکێ ئامادە بکە. کوما کو ژ گەلەک دەنگێن جودا پێک بێ و د هەمان دەمێ دا ببە یەک دەنگ یان کودەنگ و ڤالاتیێن خوە ژ هەڤ تژی و پڕ بکن.؛

چونکە ژبو بەرهنگاریا دەستهەلاتەکێ پیشەیێن جودا جودا دگرنگن، داکو لهەمبە وێ مژارا دکەڤە ڕوژەڤێ خوەدان بەرتەک و ب باندور بن. بەلێ وسا هزرنەکە هەردەما کوما چالاکڤانێن سڤیل پێکهات ئەو گەهان راوستگەها داویێ؛ بەروڤاژی دڤێت وەکی سەروژنووی ھشیارتر و چەلەنگتر بن. ژبەر کو چەند قوناخەکێ دەرباز دکن ئەرکێ بەرپرسیاریەکا دی دکەڤە سەر ملێن وان

. ئەو چ بەر پرسیاریا گرانە دکەڤە سەر ملێن وان؟! تەقەز دڤێت ئەو بزانن چەند کو کوما وان بەرفرەهـ ببە دەرفەتا وان تەنگتر دبە.؛ چونکە دەستهەلاتەکە، خودانا سیستەمەکە”موبوقراسی” پارتی و سازیێن دەردورا خوە باش ناس دکە، و ژ ئۆپوزسیونەکە ئاشکرا ژی ناترسە.؛ تەنێ ترسا وێ ژ دەنگێ جڤاکێ و هێزا گەلە. ل ڤێدەرێ دیاردبە کو چالاکڤان دەنگ و هێزا جەوهەریا گەل و جڤاکێ یە. لەوما دەستهەلات بەردەوام د،

دوویڤچون و سەحوسیێ دایە، هەر دەما پێدحەسە کو تاکێن جڤاکێ ل هەڤ کوم دبن، دلێ وێ خو دقوتە یەکسەر دەست ب پلانێن کرێت، قرێژ و لسەر چالاکڤانا ئانتی پڕوپوگانا دکە و وان پووچ و پیس بکە. دیسا ژبو پرتپرتکرن و بەلاڤکرنا ڤێ کومێ هەموو هەولا ددە وەک “گرتنا خالێن لاواز یێن ئەندامێن کومێ و بەرتوویلا پێشنیار دکە، کو نەگەها مەرەما خو گەفا دکە. ئەگەر ئەڤ هەولێن هە ژی ڤالا دەرکەتن،

ب نهێنی کومێن “کونترا و ئانتی چالاکڤان پێک تینە ب ئەلکترونی و سەرعەرد ل دژی چالاکڤانا بکار تینە. ل قوناخا داویێ دا بڕیارا خوە ددکە کو ئەوان چالاکڤانا یەک یەکە تەرور بکە. ئەو دەم دبە هەستیارترین قووناخ.؛ لەوما فەرە لسەر چالاکڤانا چەپ و راست لخوە هایدار بن و ئێدی دوجارکی هز ربکن.

جارا دۆوێ ژبو ناڤخوی یا خوە پێداچونێ بکن، خوە رەخنە و دادگەهـ بکن. هەر دیسا لگە هەڤ ئالی یێن خوە یێن کومێ پەیوەندیداربن. هەول بدن ب ل ئاستەکی ب دسپین ببن. وێدەمێ وێ باشتر سێگوشەیا: “جڤاک، دەستهەلاڤ و ناڤخوەیا کوما خوە زەلالتر ببینن. ئێدی ژ ئەوێ کوما چالاکڤانا تێت خواستن کو بەردەوام د ئامادەباسیا هزری دابن، چونکە ئەو د پێژو یەکا هەستیار دانە پێتڤیە ژخوە و دەردورا خوە ژی هایدارب.

بو میناک: دەما ئەڤ کوما چالاکڤانا، چالاکڤا نەکی دی یێ “تاک، بتنێ و ڤارێ ببینن کو ئەو کەسە ب بتنێ و سەربخوە تەڤدگەرە، خوە نادە ناڤ ڕەفێ و ناخوازە نێزکی چو چالاکڤانا ببە وێ دەمێ ئەو کەسە دبە جهێ گومانێ. و ژ کوما چالاکڤانان تێ خوەستن کو لسەر وی چالاکڤانی راوەستن،

بشوپینن، لێکولین بکن و بزانن کا چ نهێنیا کرێت ل گەل وی هەیە کو ناخوازە ئاشکرا ببە. چونکە خویایە “کەسەک بناڤێ جالاک و چالاکڤانیێ دکارە ب زانابون یان ژی ب شاشی ئەڤێ “سێ گوشە”یا “جڤاک٫ دەستهەلات و چالاکڤانا لێک وەربادە، گوروڤر بکە؛ وسا تێک و پێک بدە کو کەس کەسی ناس نەکە. جڤاک، چالاکڤانا خوە هندا بکە. پاشی ژی “جڤاک و چالاکڤان ژهەڤ بێ هێڤی و بێ باوەری ببن.

ژبەر ڤێ یەکێ ئەم دبێژن ئەگەر ئەوی کەسی ئەو کارە ئەنجام دا ئێدی ئەو کەس چێکری یێ وێ دەستهەلاتێ بە یان نە، پەیوەندی داربە یان نە٫ نەگرنگە و بێ واتەیە ژی. ژبەر کو ئەنجامدانا کارەکی وەسا ئارمانجا دەستهەلاتێ یا سەرەکی و داویێ یە.

پتر به‌رچاڤ بكه‌
ڤێژی ب بینه‌
Close
Back to top button

ئه‌ڤ مالپه‌ره‌ cookies بكارتینه‌ . ژ بو به‌رده‌وام بونا ب كارئینانا ڤى مالپه‌ری . پێویسته‌ تو بكارئینانا مه‌ بو cookies ب په‌ژرینی 

Close