كوردستانینێرین

حەزو ڤیانێن تاکی ئەوڕوپی دناڤبەرا ڕومانسیە تو سیاسەتێدا

مالپەرێ مالامە داخوازا لێبورینێ ژ بەرێزان بێکەس بەرواری و موسا عەبدوللا دکەت کو بشاشی گوتارەک بێکەس بەرواری بناڤێ موسا عەبدوللا هاتبو بەلاڤ کرن.

موساعبدللە

ڕومانسیەت واتا هه ست و سوز دلوڤانی خوە گوری کرن ژ زەلامەکێ بو ئافرەتەکێ ، یا ئافرەتەکێ بو زەلامەکێ ، جارنا د دیروکێدا تێ خوەیاکرن کو ئافرەتک عاشقا زەلامەکێیە، و ئەو ئافرەت ئازادیا مروڤان ژ کەسایەتیاوی زەلامیدا دبینیت .. یان دلوڤانی و هه ست و سوزو وەفاداریا مروڤان و پاراستا مروڤان د یەکدودا دبینن .، چ ژن ژ کەسایەتیا زەلامەکی دا دبینت کو ئەوژن عاشقێ وی زەلامی بویە ، چ ژی زەلام وێ هه ست وسوزو دلوڤانیێ ژ کەسایەتیا وێ ژنێدا دبینیت ، کو زەلام عاشقێ وێ بویە ، وەک تێ زانین هه مو تاکێن مروڤان پێویست ب رومانسیەتێنە ، لێ پرسا گرنگ دەما کو ڕومانسیەت دچیتە قادێن سوسیو سیاسیدا ئێنکو خوەدیێ پروژە ، دەماکو لایێ عەقلێ نەهشیار سەریێ هشیارکەڤیت وێ دەمی پرسگرێکێن مەزن دگەڤن هولێدا،! و ژبلی کو ڕومانسیەت پروژەکێ تاکەکەسیە ، لێ وەکە حەلەقەیا زنجیرێ پێکڤەگرێدایە ، دبیتە پروژەیەکێ جڤاکو جڤاک بونێ ، واتەیاخوە لگوری من ڕومانسیەت پروژەیەکی تاکیەو دورا دبیتە پروسەیەکا جڤاکو جڤاک بوینێ ، جارنا هه ڤریکی چێدبێن ئەگەر ئەم مینا کا بینین ژوان یەک ژ پروژێن هه ری گرنگ لایێ من پروژەیێ( ناپلیون پونابارتیە ) ل سالێن( 1789-1814)ز ژ ئەنجامێن پێک نەهاتنا وان هیڤیێن شورەشا گەلێ فەرەنسایێ داینە جڤاکا ئەوروپی .؟ ڤی یەکێ دەربرینەک راستەقینە دودلیا تاکی ئەوروپی کر ، ژ ئالیێ بنەمایێن ئەغلاقی جوانی د ژیانو هه بونێدا ، ئەڤ ژی وەک بەرسڤەک خوەزایی بو کا جاوان د زانستێ سوسیو سیاسیدا هه ڤرکی هه نە بوی ئاوایی د رومانسیەتێداژی هه ڤریەک دژوار هه بو ، ژبەرکو پشتی کو شورەشا گەلێ فەرەنسا سەرکەتی ، ئێدی د بیردانا /پوناپارتدا ) بو جڤاکەک ئازاد د هه ر ئالیدا ئاڤا بکە ، د ڤی دەمیدا تاک و جڤاکا فەرەنسای دخواست ب رێیا عەشق و سوزو ڤیانیێ و ڕومانسیتێ ب گەهن هندەک ئارمانجێن خوە یێن تاکە کەسی ، لێ (پوناپارت ) ی نەک تەنێ داخازاگەل و جڤاک پێک نەئانی بەلکو کەت د ناڤبەرا دو شەرێن گراندا ؟! یەکەم /شەرو پەفچونێن دژوار دئالیێ هه ردو مەزهه بێن پروتستانتو کاتولیکا دا . شەرێ دوێ/ پوناپارتی دخواست هه م ئاخا ئالمانیا هه م جڤاکا ئالمانیا بێخە ژێر دەستێ خوە ،؟ سەر ئەنجام نەک تەنێ ئالیێ عەشق و ڕومانسیەتێدا کەلێ فەرەنسایێ هات ئازار دان بەلکو ئالیێ سیاسی و جڤاکیژیدا گەل هات سزادان ، ئەو بێ هێڤیا تاکێ فەرنسایی دیتی خوەبەردا ناڤا تەڤاهی وەلاتێن ئەوروپیدا ، لێ فەیلەسوفێن مەزن وەکە (شکسپیر )بو جهێ گرینکیپێدانی و شروڤەکرنێدا ب تایبەت ل نیک نڤیسکارێن مینا (نونیز ، لسینگ ، شلیگل) و هد.. بڤی ئاوایی هات نرخاندن دەرباره ی ژیانکرو ڤەژاندنا هزرکرنا مافێ خوەزایی یێ تاکی ئەوروپایی ، بڤی ئاوای ئاراستەکرنا هه ڤرکیا ڕومانسی کاری پێویستێن مادیێین ریالیتەیاجڤاکەک پەک کەفت و خاستەکێن هوندرێن جڤاکا ئەوروپی پێک دئینین ، ئەڤژی گاڤەک وێرەک بو کومروڤ بکاریت هوندرێ خوە بشیانێن تاکە کەسیڤە بڤەژینیت ، دور ژ رەوشتێن ب کومەل واتایەخوە مژارەک تاکیە ، لسەر ڤێ هاوکێشا مە سەری ئاماژە پێدای تاکێ ئەوروپی کاری کەسایەتیاخوە بەرجەستە بکەت ئازادیا خوە بدەست بێخیت و ڤەگەریت ژبوی زاتێ خوە ، لێ لگوری من د هه ر مژارەکا هه ی نابیت لایەنێ عەقلێ مروڤ ئێ نەهشیار لسەر یێ هشیار بکەڤیت ب تایبەت د مژارا ڕومانسیەتێدا ، ئەگەر نە ئوتوماتیک ئەو تاک دبیتە بونەوەرەک یەک ژ پێکهاتێن بونەوەرێن خوە د ناڤا خوەزایێدا ددەن ژیانکرن و دەرڤەی کومێن بونەوەریا مروڤبونێ..

پتر به‌رچاڤ بكه‌
Back to top button

ئه‌ڤ مالپه‌ره‌ cookies بكارتینه‌ . ژ بو به‌رده‌وام بونا ب كارئینانا ڤى مالپه‌ری . پێویسته‌ تو بكارئینانا مه‌ بو cookies ب په‌ژرینی 

Close